فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌‌منظور بررسی تأثیر محلول‌پاشی کودهای نانو و معمولی اکسید روی و سیلیس بر عملکرد و اجزای عملکرد ارزن رقم پیشاهنگ، آزمایشی در سال 1396 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. دو سطح آبیاری (آبیاری بر اساس 50 و 100 درصد نیاز آبی به روش FAO) به‌عنوان عامل اصلی و هفت سطح محلول‌پاشی کودی (عدم محلول‌پاشی (شاهد)، اکسید روی، اکسید سیلیس، نانو اکسید روی، نانو اکسید سیلیس، اکسید روی + اکسید سیلیس، نانو اکسید روی + نانو اکسید سیلیس) به‌عنوان عامل فرعی بودند. نتایج نشان داد که کم‌آبی موجب کاهش ارتفاع بوته (2/36 درصد)، طول پانیکول (2/21 درصد)، هدایت روزنه‌ای (2/14 درصد)، تعداد پانیکول در مترمربع (6/39 درصد)، تعداد دانه در پانیکول (33 درصد)، عملکرد دانه (8/62 درصد)، عملکرد بیولوژیک (4/38 درصد) و شاخص برداشت (7/45 درصد) نسبت به شاهد (100 درصد نیاز آبی) شد. اثر محلول‌پاشی کودی بر عدد کلروفیل‌متر، هدایت روزنه‌ای، تعداد پانیکول در مترمربع، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک معنی‌دار بود. بیشترین عملکرد دانه به طور مشترک از کاربرد روی معمولی، نانو سیلیس و روی معمولی + سیلیس معمولی حاصل شد که از افزایش به ترتیب 7/27، 8/26 و 9/15 درصدی نسبت به شاهد برخوردار بودند. همچنین بیشترین عملکرد بیولوژیک به طور مشترک از کاربرد روی معمولی + سیلیس معمولی، کاربرد روی معمولی و کاربرد نانو سیلیس حاصل شد که از افزایش به ترتیب 3/16، 8/8 و 6/6 درصدی نسبت به شاهد برخوردار بودند. بر اساس نتایج این آزمایش، به منظور حفظ محیط‌زیست و دستیابی به حداکثر عملکرد دانه ارزن دانه‌ای در منطقه بیرجند می‌توان از آبیاری مطلوب و محلول‌پاشی نانو سیلیس استفاده نمود.