فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: تغذیه ورزشی مدرن پتانسیل قابل توجهی برای بهینه‌سازی عملکرد، کاهش خستگی و تسریع بازیابی در بازیکنان فوتبال دارد. هدف این پژوهش، سنتز و تلفیق نظام‌مند شواهد علمی در مورد اثرات عملکردی، مکانیسم‌های فیزیولوژیکی، محدودیت‌های پژوهشی و پیامدهای عملی چهار مکمل اصلی شامل نیترات (آب چغندر)، کافئین، کراتین و بتا-آلانین در فوتبال حرفه‌ای است.روش: یک مطالعه سنتزپژوهی بر اساس مقالات منتشرشده در بازه زمانی2020 تا 2025 انجام شد. مقالات از پایگاه‌های داده ISI Web of Science، Scopus، PubMedو Cochrane Library انتخاب شدند. بدین منظور، ۴۱ مقاله علمی منتشر شده در بازه زمانی 2020 تا 2025 پس از ارزیابی کیفیت روش‌شناختی، استخراج داده‌ها و تحلیل کیفی موضوعی، به‌صورت مقایسه‌ای مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که نیترات و کراتین، در صورت رعایت پروتکل‌های مصرف مناسب، بیشترین شواهد حمایتی را برای بهبود عملکردهای بی‌هوازی (مانند ظرفیت تولید توان تکراری) و فعالیت‌های بینابینی ارائه می‌دهند. کافئین اثرات ارگوژنیک قوی اما وابسته به دوز و همراه با تفاوت‌های فردی قابل توجه دارد. در مقابل، بتا-آلانین برای ایجاد پاسخ‌های فیزیولوژیکی و عملکردی مطلوب، نیازمند دوره‌های مصرف طولانی‌تری است. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، استفاده هدفمند و مبتنی بر شواهد از مکمل‌های تغذیه‌ای می‌تواند به‌عنوان بخشی مؤثر از برنامه‌های آماده‌سازی، تمرین و بازتوانی در فوبتال حرفه‌ای مورد استفاده قرار گیرد و به ارتقای عملکرد و کاهش خستگی بازیکنان کمک کند.