پایش میزان فعالیت بدنی در زنان و مردان خراسان شمالی

نویسندگان

1 استادیار گروه تربیت بدنی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، ایران

2 استادیار گروه تربیت بدنی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، ایران

3 گروه تربیت بدنی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، ایران

4 استادیار گروه تربیت بدنی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه زابل، ایران

5 کارشناسی ارشد تربیت بدنی، اداره کل ورزش و جوانان خراسان شمالی، بجنورد، ایران

doi
10.22080/jaep.2026.31387.2249
چکیده

اهداف: چاقی و کم‌تحرکی از مهم‌ترین چالش‌های سلامت عمومی در جهان و ایران به شمار می‌روند و با افزایش خطر بیماری‌های قلبی–عروقی، دیابت و سایر بیماری‌های غیرواگیر مرتبط‌اند. شواهد نشان می‌دهد سطح فعالیت بدنی در بزرگسالان، به‌ویژه زنان، پایین‌تر از میزان توصیه‌شده سازمان بهداشت جهانی است. با توجه به تفاوت‌های جنسیتی و شرایط فرهنگی–اجتماعی استان خراسان شمالی، پایش فعالیت بدنی در این منطقه ضروری به نظر می‌رسد.روش‌ مطالعه: این پژوهش کاربردی و از نوع توصیفی–تحلیلی با طرح مقطعی بود. جامعه آماری شامل زنان و مردان 18 سال و بالاتر ساکن استان خراسان شمالی بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند (حدود 385 نفر). ابزار گردآوری داده‌ها نسخه بلند پرسشنامه بین‌المللی فعالیت بدنی (IPAQ) بود. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون‌کای‌دو در نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند.یافته‌ها: بیشترین میزان فعالیت بدنی در هر دو جنس در حوزه‌های کار و حمل‌ونقل مشاهده شد. مردان در فعالیت‌های متوسط و شدید، به‌ویژه در حوزه کار، به‌طور معناداری فعال‌تر بودند (05/0≥ p) در حالی‌که زنان سهم بیشتری از فعالیت‌های سبک و فعالیت‌های خانگی داشتند. تفاوت اصلی بین دو جنس در شدت فعالیت بدنی مشاهده شد (05/0≥ p).نتیجه‌گیری: نتایج نشان‌دهنده پایین بودن سطح فعالیت بدنی متوسط تا شدید، به‌ویژه در زنان، است. طراحی مداخلات فرهنگی–اجتماعی متناسب با شرایط بومی استان برای افزایش فعالیت بدنی ضروری است.