اثر فعالیت بی‌هوازی در دماهای متفاوت محیط بر تغییرپذیری ضربان قلب و عوامل گازی اسیدوز خون در افراد تمرین‌کرده

نویسندگان

1 دانشیار، گروه فیزیولوژی ورزش، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 استادیار گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده فنی و علوم پایه ، دانشگاه امام جواد، یزد، ایران.

3 کارشناس ارشد فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

doi
10.22080/jaep.2025.30168.2232
چکیده

اهداف: دمای محیط می‌تواند فعالیت دستگاه عصبی خودمختار و بار متابولیکی فعالیت‌های شدید را تحت‌تأثیر قرار دهد. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر یک جلسه فعالیت بی‌هوازی در سه دمای متفاوت بر شاخص‌های تغییرپذیری ضربان قلب HRV)) و وضعیت اسید–باز خون در افراد تمرین‌کرده بود.روش مطالعه: این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح متقاطع و کانتر‌بالانس روی ۱۲ ورزشکار تمرین‌کرده انجام شد. هر آزمودنی آزمون بی‌هوازی وینگیت را در دماهای بالا (°C۴۰)، نرمال (°C2۰) و پایین (C ° 15–8) با فاصله یک‌هفته اجرا کرد. ضربان قلب طی فعالیت ثبت و شاخص‌های تغییرپذیری ضربان قلب (RMSSD، HF، LF، نسبت LF/HF) با نرم‌افزار Kubios تحلیل شد. نمونه‌ خون قبل و بلافاصله پس از فعالیت برای اندازه‌گیری لاکتات، pH و بی‌کربنات جمع‌آوری شد. داده‌ها با آنوا با اندازه­ گیری مکرر تحلیل شد.یافته ­ها: نتایج حاصل از آزمون تحلیل واریانس نشان داد در مقدار RMSSSD (001/0 P=)، LF (036/0 P=)، HF (001/0 P=) و نسبت LF/HF (001/0 P=) بین دماهای مختلف تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین در مقدار لاکتات نیز در بین سه دما تفاوت معناداری مشاهده شد (017/0 P=) اما در مقدار PH و یون بیکربنات تفاوت معناداری مشاهده نشد.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد دمای محیط موجب تفاوت معنادار در شاخص‌های HRV طی فعالیت بی‌هوازی می‌شود و نشان می‌دهد شدت پاسخ خودمختار قلبی وابسته به شرایط حرارتی تغییر می‌کند. دما بر بار متابولیکی اثر می‌گذارد، اما در این مدت کوتاه تغییری در وضعیت اسید–باز خون ایجاد نمی‌کند. به‌عبارتی دما می‌تواند پاسخ‌های خودمختار قلبی و متابولیکی را تعدیل کند و در تفسیر HRV و مدیریت بار بی‌هوازی در محیط‌های حرارتی مختلف باید مورد توجه قرار گیرد.