فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

احادیث من‌بلغ، بیانگر آن هستند ‌که اگر کسی به‌روایتی عمل کند، سپس معلوم شود آن روایت اصالت و اعتباری ندارد، پاداش او نزد پروردگار محفوظ است. برخی این اخبار را مبنایی برای پذیرش حدیث ضعیف یا جوازی برای صدور حکم شرعی استحباب یا دست‌کم قول به مأجور بودن عمل کننده به احادیث ضعیف با نیّت رجاء‌المطلوبیه می‌دانند، اما گروهی دیگر این رواداری را نمی‌پذیرند یا موضوع آن­ها را اساساً اعتقادی و کلامی دانسته و بیرون از مباحث سندی و علم‌الحدیثی یا اصولی برشمرده‌اند. از این‌رو بحث درباره اعتبار سند و دلالت متن احادیث من بلغ، نقش اساسی در پذیرش یا طرد بسیاری از اخبار آحاد و احادیث فضائل الاعمال و نیز اعتبار قاعده تسامح در ادلّه سنن دارد. در این جستار به بررسی اعتبار و دلالت احادیث من‌بلغ از منظر هاشم معروف الحسنی پرداخته شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد وی معتقد است این احادیث دستاویز جاعلان و قَصّاصان و احتمالاً برساخته آنان بوده تا نقل­های بی­اعتبار خویش و روایات نامعتبر را رواج دهند. ادلّه وی چنین است: نادیده گرفتن شرایط پذیرش خبر، ناهمخوانی با سیره پیامبر و اهل بیت، رواداری انتساب دروغ به معصوم، تالی فاسدهای تربیتی.