فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گچ در خاک­های نواحی خشک و نیمه خشک به‌عنوان جزء اصلی خاک برخی از رفتارهای فیزیکی و شیمیایی خاک را تحت تاثیر قرار داده و  به دلیل اثرات منفی بر اراضی کشاورزی و رشد گیاه، اندازه­گیری دقیق غلظت آن برای مدیریت اراضی گچی بسیار حائز اهمیت است. بنابراین طی پژوهشی آزمایشگاهی برخی عوامل موثر بر اندازه­گیری گچ به روش استون شامل زمان تماس، نسبت خاک به آب و عصاره­گیر­های مختلف مطالعه شدند. نتایج نشان داد که انحلال گچ در خاک­های گچی مصنوعی واکنشی سریع بوده و قسمت عمده گچ موجود در نمونه در مدت زمانی کمتر از 5/0 ساعت حل شد. عصاره­گیری گچ در نسبت­های بالای خاک به آب (200:1) باعث کم­برآورد در اندازه­گیری گچ گردید. بطوریکه مقدار گچ اندازه­گیری شده در زمان 5/0 ساعت در نمونه­های 10، 20، 30، 40، 50، 60، 70، 80 و 100 درصد گچ به ترتیب 1-، 5/3، 6/9، 0/11، 4/22، 3/29، 6/39، 5/47 و 8/57 درصد نسبت به مقدار واقعی گچ در نمونه کمتر برآورد شد. کاهش نسبت خاک به آب به نسبت 400:1 باعث بیش­برآورد بین 10-50 درصد گچ در نمونه­های با گچ کمتر از 50 درصد گردید. محلول­های نمکی NaCl، KCl و MgCl2 حلالیت گچ را افزایش داده و باعث جبران کم­برآورد در اندازه­گیری گچ بخصوص در نسبت 200:1 گردیدند. محلول­های نمکی در نسبت­ پایین خاک به آب (400:1) در خاک­های طبیعی باعث بیش­برآورد مقدار گچ  شدند. هدایت الکتریکی (EC) µS/cm 1000 در محلول نهایی بعنوان EC بحرانی در اندازه­گیری گچ بدست آمد. براساس نتایج بدست آمده، استفاده از آب مقطر بعنوان عصاره­گیر، زمان تماس 5/0 ساعت و نسبت خاک به آب متغیر براساس محتوای گچ برای حصول EC کمتر از µS/cm 1000 بعنوان شرایط بهینه برای اندازه­گیری گچ به روش استون توصیه می­گردد.