فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه­های اخیر توسعه روزافزون تکنولوژی­های ماهواره­ای، امکان دسترسی به داده­های اقلیمی در کل جهان با توان تفکیک مکانی و زمانی متفاوتی را فراهم نموده است. لذا در تحقیق حاضر، هدف ارزیابی مدل­های پایگاه ECMWF در پیش­بینی داده­های اقلیمی و پایش خشکسالی در حوزه آبریز قره­چای استان مرکزی می­باشد. بدین منظور ابتدا داده­ های بارش و دما­ی ماهانه ایستگاه­های سینوپتیک همدان ، قم و شازند در سطح سه استان طی دوره آماری 2018-1987 جمع آوری گردید. سپس از دو مدل باز تحلیل شدهERA-Interim  و ERA5 پایگاه ECMWF داده­های دما و بارش با قدرت تفکیک مکانی 125/0 × 125/0 درجه طی دوره 1979-2020 استخراج شده است. از آماره­هایی مانند ضریب تعیین (2R)، ضریب نش-ساتکلیف (NS)، مجذور میانگین مربع خطا استاندارد شده (NRMSE) و میانگین خطای اریبی(MBE)  و شاخص­های جدول توافقی که متشکل از POD ،FAR  وCSI  می­باشد، برای مقایسه داده­های مدل­ها با داده­های مشاهداتی استفاده شده است. نتایج نشان داد که داده­های ERA5 نسبت به داده­های ERA-Interim همخوانی بهتری با داده­های مشاهداتی دارد. بطوریکه مقادیر ضریب همبستگی در اکثر مناطق بالای 5/0، خطا در 70 درصد مناطق بسیارکم و خطای اریبی نیز در بیشتر مناطق مقدار مثبت و کمی است. مقادیر شاخص­های جدول توافقی نیز همخوانی بیشتر مدل ERA5 را تائید می­نماید. سپس بر اساس داده­های مدل منتخب و مشاهداتی شاخص­های خشکسالی SPEI و SPI در ایستگاه­های منتخب محاسبه گردید. نتایج نشان داد که شاخص SPEI نسبت به SPI با داده­های مشاهداتی همبستگی بالاتر و خطای کمتری دارد. در نهایت بررسی روند بر اساس شاخص منتخب نشان داد که شدت خشکسالی در منطقه غرب نسبت به بقیه مناطق، دارای روند افزایشی در سطح 5 درصد می­باشد.