فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رخدادهای فرین ترکیبی، به‌ویژه همزمانی گرما و خشکی، تهدیدی فزاینده برای جوامع و اکوسیستم‌های مناطق آسیب‌پذیر محسوب می‌شوند. این مطالعه با هدف ارزیابی و پیش‌نگری تغییرات فراوانی و طول دوره فرین ترکیبی گرم-خشک (CDHE) در ایران انجام شد. در این تحقیق، از شش مدل مشارکت‌یافته در CMIP6 استفاده شد. به‌منظور کاهش عدم‌قطعیت‌های مدل‌های منفرد و افزایش کارایی پیش‌نگری‌ها، از رویکرد همادی چندمدلی وزنی (WMME) مبتنی‌بر روش نمره مهارت وردایی بین‌سالی (IVS) استفاده شد. تحلیل‌ها بر اساس مقایسه دوره تاریخی (2014-1990) با دوره‌های آینده نزدیک تا دور، تحت دو سناریوی SSP2-4.5 و SSP5-8.5 انجام شد. یافته‌های دوره تاریخی نشان‌دهنده روند افزایشی و آماری معنادار در فراوانی (53/0 رخداد/دهه) و طول دوره (86/0 روز/دهه) رخدادهای CDHE است. پیش‌نگری‌ها نشان‌دهنده بی‎هنجاری افزایشی رخداد CDHE در سراسر کشور است. تحت سناریوی SSP2-4.5، فراوانی سالانه این رخدادها از متوسط 8/2 رخداد در دوره تاریخی به 2/8 رخداد تا پایان قرن افزایش می‌یابد. تحت سناریوی SSP5-8.5، این افزایش به مراتب شدیدتر بوده و فراوانی رخدادها تا 4/10 رخداد افزایش خواهد یافت. همچنین، طول دوره نیز افزایش قابل‌توجهی را تجربه خواهد کرد. به‌طوری‌که از متوسط پهنه‌ای 4/4 روز در دوره تاریخی به 6/20 روز تحت سناریو SSP2-4.5 و 36 روز تحت سناریو SSP5-8.5 خواهد رسید. نتایج به‌روشنی بر تشدید قابل‌توجه ریسک مخاطرات مرتبط با رخداد فرین‌های ترکیبی گرم-خشک در ایران طی قرن بیست‌ویکم تأکید دارد. این یافته‌ها ضرورت اتخاذ فوری استراتژی‌های سازگاری در برابر چالش‌های اقلیمی فزاینده را برجسته می‌سازد.