تاثیر 12 هفته تمرین مداوم با شدت متوسط و تمرین اینتروال با شدت بالا بر تغییر پذیری زمان محور ضربان قلب در جوانان کم تحرک سیگاری

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.

2 دانشیار فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.

doi
10.22080/jaep.2025.29146.2224
چکیده

اهداف: بیماری قلبی در افراد سیگاری و کم‌تحرک زیاد است. تغییر پذیری ضربان قلب (HRV) به‌عنوان شاخص عملکرد سیستم عصبی خودمختار، شناخته می‌شود. هدف این پژوهش مقایسه تأثیر ۱۲ هفته تمرین تداومی با شدت متوسط و تمرین تناوبی‌شدید بر شاخص‌های زمان‌محور HRV در مردان جوان کم‌تحرک سیگاری بود.روش مطالعه: این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون روی ۳۰ دانشجوی مرد سیگاری کم‌تحرک (با فعالیت بدنی کمتر از ۹۰ دقیقه در هفته طبق پرسش‌نامه IPAQ) و مصرف حداقل ۵ نخ سیگار در روز انجام شد. آزمودنی‌ها در سه گروه تمرین با شدت متوسط و تداومی (MICT)، گروه تمرین تناوبی با شدت بالا (HIIT) و گروه کنترل تقسیم شدند. تمرینات در ۱۲ هفته ۳۶ جلسه اجرا شد. گروه MICT دویدن روی تردمیل را با شدت۴۰–۶۵٪ HRmax برای ۳۰–۴۰ دقیقه داشتند. گروه HIIT تمرینات تناوبی شامل چرخه‌های یک دقیقه‌ای دویدن روی تردمیل با شدت ۸۵–۹۵٪ HRmax و فواصل استراحت فعال یک دقیقه‌ای با شدت ۵۵–۶۰٪ HRmax انجام دادند. حجم تمرین در دو گروه از نظر مدت زمان کل فعالیت و بار تمرینی قلبی معادل‌سازی و از پولار برای کنترل شدت‌ها استفاده شد. HRV پیش و پس از دوره تمرینی در حالت استراحت با استفاده از هولتر، ۹۰ دقیقه‌ اندازه‌گیری شد. تحلیل آماری با استفاده از آزمون ANOVA در سطح معنا‌داری 05/0>p  انجام شد.یافته ها: هر دو نوع تمرین HIIT و MICT باعث افزایش معنادار شاخص‌های زمان‌محور HRV از جمله SDNN، RMSSD،SDANN  و توان کل TP نسبت به گروه کنترل شدند ( p<0.05) افزایش مقادیر RMSSD، SDNN  و SDANN در گروه HIIT نسبت به MICT معنادارتر بود ( p<0.05) اما در شاخصTP، تفاوت بین گروه‌ها معنادار نبود.نتیجه گیری: هر دو نوع تمرین موجب افزایش HRV در جوانان کم‌تحرک سیگاری شدند. با توجه به مزیت نسبی تمرینات HIIT در برخی شاخص‌های زمان محور، این نوع تمرین می‌تواند به عنوان روشی مؤثرتر برای بهبود عملکرد قلبی–عصبی در این گروه جمعیتی مطرح شود.