بررسی تأثیر زمان بر کاربرد بیوچار حاصل از کاه و کلش برنج بر برخی ویژگیهای فیزیکی خاک لوم رسی
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
2 گروه علوم و مهندسی خاک- دانشکده کشاورزی- دانشگاه شهرکرد- شهرکرد- ایران.
3 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، تبریز، ایران.
doi
10.22059/ijswr.2022.338692.669203چکیده
بیوچار یک ترکیب آلی غنی از کربن است که اخیراً، استفاده از آن بهعنوان اصلاحکننده خاک توصیه میشود. پژوهشهای اندکی در زمینه اثر مقدار بیوچار و اثر زمان بعد از افزودن بیوچار بر ویژگیهای فیزیکی خاک انجام شده است. این پژوهش در سال 1398در دانشگاه شهرکرد، با هدف بررسی اثرات درازمدت کاربرد مقادیر مختلف بیوچار حاصل از کاه و کلش برنج بر چگالی ظاهری خاک (bρ)، تخلخل کل خاک (n)، تخلخل تهویهای (AFP)، تخلخل مویین (CP)، میانگین وزنی قطر خاکدانههای خشک (MWDdry) و تر (MWDwet) خاک لوم رسی انجام شد. این آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با فاکتور بیوچار در چهار سطح صفر (B0)، 5/0(B1)، 1 (B2)، 2 (B3) درصد وزنی و فاکتور زمان در چهار سطح 2 (T1)، 3 (T2)، 6 (T3) و 9 (T4) ماه پس از افزودن بیوچار به خاک در سه تکرار بهصورت آزمایش گلخانهای اجرا شد. نتایج نشان داد که دو ماه بعد از افزودن بیوچار کاه و کلش برنج، bρ 6٪ نسبت به شاهد کاهش یافت؛ درحالیکه در همان زمان میزان n، MWDdry و MWDwet به ترتیب 3٪، 11٪ و 13٪ نسبت به شاهد افزایش یافت. مقایسه میانگینها نشان داد که کمترین bρ در B1T2، بیشترین n، AFP و CP بهترتیب در B1T2، B0T1 و B1T3 و بیشترین MWDdry و MWDwet بهترتیب در B3T4 و B0T4 مشاهده شد. بهطورکلی، بیوچار کاه و کلش برنج ویژگیهای فیزیکی مورد بررسی خاک را بهبود بخشید. برای بروز اثر بیوچار بر بهبود ویژگیهای فیزیکی خاک، زمانهای متفاوتی موردنیاز است. بر اساس یافتههای این پژوهش، مقدار 1٪ بیوچار کاه و کلش برنج میتواند برای اصلاح پایدار ویژگیهای فیزیکی خاک لوم رسی استفاده شود.