بررسی تأثیر زمان بر کاربرد بیوچار حاصل از کاه و کلش برنج بر برخی ویژگی‌های فیزیکی خاک لوم رسی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

2 گروه علوم و مهندسی خاک- دانشکده کشاورزی- دانشگاه شهرکرد- شهرکرد- ایران.

3 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، تبریز، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2022.338692.669203
چکیده

بیوچار یک  ترکیب آلی غنی از کربن است که اخیراً، استفاده از آن به‌عنوان اصلاح‌کننده خاک توصیه می‌شود. پژوهش­های اندکی در­ زمینه اثر مقدار بیوچار و اثر زمان بعد از افزودن بیوچار بر ویژگی­های فیزیکی خاک انجام شده است. این پژوهش در  سال 1398در دانشگاه شهرکرد، با هدف بررسی اثرات درازمدت کاربرد مقادیر مختلف بیوچار حاصل از کاه و کلش برنج  بر چگالی ظاهری خاک (bρ)، تخلخل کل خاک (n)، تخلخل تهویه­ای (AFP)، تخلخل مویین (CP)، میانگین وزنی قطر خاکدانه­های خشک (MWDdry) و تر (MWDwet)  خاک لوم رسی انجام شد. این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با فاکتور بیوچار در چهار سطح صفر (B0)، 5/0(B1)، 1 (B2)، 2 (B3) درصد وزنی و فاکتور زمان در چهار سطح  2 (T1)، 3 (T2)، 6 (T3) و 9 (T4) ماه پس از افزودن بیوچار به خاک در سه تکرار به‌صورت آزمایش گلخانه‌ای اجرا شد. نتایج نشان داد که دو ماه بعد از افزودن بیوچار کاه و کلش برنج، bρ 6٪ نسبت به شاهد کاهش یافت؛ درحالی‌که در همان زمان میزان n،  MWDdry و MWDwet به ترتیب 3٪، 11٪ و 13٪ نسبت به شاهد افزایش یافت. مقایسه میانگین­ها نشان داد که کمترین bρ در B1T2، بیشترین n، AFP و CP به­ترتیب در B1T2، B0T1 و B1T3 و بیشترین MWDdry و MWDwet به­ترتیب در B3T4 و B0T4 مشاهده شد. به­طورکلی، بیوچار کاه و کلش برنج ویژگی­های فیزیکی مورد بررسی خاک را بهبود بخشید. برای بروز اثر بیوچار بر بهبود ویژگی­های فیزیکی خاک، زمان­های متفاوتی موردنیاز است. بر اساس یافته­های این پژوهش، مقدار 1٪ بیوچار کاه و کلش برنج می­تواند برای اصلاح­ پایدار ویژگی­های فیزیکی خاک لوم رسی استفاده شود.