فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: عملکرد ورزشی نخبه حاصل تعامل پیچیده بین ژنتیک، اپی‌ژنتیک و تغذیه است. ژن‌ها مسیرهای متابولیکی را کنترل می‌کنند و عوامل اپی‌ژنتیکی مانند متیلاسیون DNA و miRNAها، تحت تأثیر سبک زندگی، بر بیان ژن‌ها اثر می‌گذارند. این مطالعه با هدف مرور شواهد علمی مرتبط با نقش این تعاملات در تنظیم متابولیسم و تعیین نیازهای تغذیه‌ای ورزشکاران نخبه، جهت زمینه‌سازی طراحی برنامه‌های تغذیه‌ای و تمرینی شخصی‌سازی‌شده انجام شد.روش مطالعه: این پژوهش به‌صورت مرور سیستماتیک انجام شد. مقالات فارسی و انگلیسی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط با ژنتیک، اپی‌ژنتیک و تغذیه ورزشی در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Web of Science و Google Scholar  جست‌وجو شدند. پس از غربالگری و ارزیابی کیفیت با پرسشنامه دان‌وبلک، ۱۴ مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شد.یافته ­ها: نتایج نشان دادند که پلی‌مورفیسم‌های ژنی، متیلاسیون DNA و miRNAها نقش کلیدی در تنظیم متابولیسم، پاسخ تغذیه‌ای و عملکرد ورزشی دارند. ترکیب رژیم غذایی با ورزش می‌تواند مسیرهای اپی‌ژنتیکی را تعدیل کرده و سلامت متابولیک را بهبود بخشد. شواهدی از اثربخشی رژیم‌های شخصی‌سازی‌شده بر اساس ژنتیک فرد در ارتقاء عملکرد و پیشگیری از اختلالات متابولیکی به‌دست آمد. نقش میکروبیوتای روده، مکمل‌های هدفمند و miRNAها در طراحی مداخلات شخصی نیز برجسته بود.نتیجه گیری: استفاده از داده‌های ژنتیکی و اپی‌ژنتیکی، راهی نوین برای تدوین برنامه‌های دقیق، شخصی‌سازی‌شده و مبتنی بر شواهد در تغذیه ورزشی فراهم می‌کند.