کاربرد ویناس و اسید هیومیک بر قابلیت دسترسی پتاسیم خاک و عملکرد نیشکر در شرایط کمبود عناصر پرمصرف

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه خاکشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 گروه کشاورزی، واحد شاهین شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهین شهر، ایران

3 عضو هیات علمی بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، اهواز، ایران

4 عضو هیات علمی گروه خاکشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

5 عضو هیات علمی گروه خاکشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
10.22059/ijswr.2022.334952.669155
چکیده

نیشکر مانند همه گیاهان قندی نیاز بالایی به پتاسیم دارد با این‌حال اضافه‌کردن بلندمدت کودهای شیمیایی در زمین‌های کشاورزی موجب تخریب خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک می‌شود. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی تأثیر ویناس و هیومیک اسید بر غلظت پتاسیم خاک و عملکرد گیاه نیشکر جهت کاهش کاربرد کودهای توصیه شده منطقه می‌باشد. این پژوهش مزرعه‌ای در سال زراعی ۱۳۹۸ به‌صورت کرت­های دوبار خرد شده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی اجرا شد. عامل‌های آزمایش شامل ویناس در سه سطح: صفر، 50 و 100 مترمکعب در هکتار، هیومیک اسید در سه سطح: صفر، 5/2 و 5 کیلوگرم در هکتار و تیمار کودی عناصر پرمصرف در دو سطح: توصیه شده و 50 درصد توصیه شده اجرا شد. نتایج نشان داد کاربرد ویناس و اسید هیومیک بر غلظت تمام شکل‌های پتاسیم خاک تأثیر معنی‌داری در سطح احتمال یک درصد داشت. نتایج اثرات ساده نشان داد میانگین پتاسیم تبادلی و محلول در تیمارهای (100 مترمکعب ویناس)، (۵ کیلوگرم هیومیک اسید) و (کود توصیه شده) به ترتیب 275، ۱۶۵ و ۲۲۱ درصد و 692، 371 و 484 درصد بیشتر نسبت به شاهد است. اثرات متقابل پتاسیم تبادلی و محلول در ترکیب (100 مترمکعب ویناس، ۵ کیلوگرم هیومیک اسید و کود توصیه شده) به ترتیب ۳۸۴ و 882 درصد بیشتر نسبت به شاهد است. نتایج نشان داد بیشترین و کمترین عملکرد به ترتیب در تیمار (50 مترمکعب ویناس) و (100 مترمکعب ویناس) به میزان 6/61 و 2/28 تن در هکتار و اثرات متقابل بالاترین عملکرد در تیمار (۵۰ مترمکعب ویناس، ۵ کیلوگرم هیومیک اسید و نصف کود توصیه شده) به مقدار 2/75 تن در هکتار است. نتایج نشان می‌دهد ویناس و هیومیک اسید می­تواند به‌خوبی به‌عنوان جایگزینی برای کودهای شیمیایی عمل کند و با مدیریت صحیح مصرف کودهای شیمیایی را کاهش دهد.