بررسی نیمرخهای سرعت در رودخانههای دارای توده گیاهی مستغرق در بستر و نیمهمستغرق در ساحل (مطالعه موردی: رودخانههای استان فارس و بوشهر)
نویسندگان
1 آب و محیط زیست/عمران/دانشگاه علم و صنعت ایران/تهران/ایران
2 آب و محیط زیست/عمران/دانشگاه علم و صنعت ایران/تهران/ایران
3 گروه آب و محیطزیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
4 گروه آب و سازههای هیدرولیکی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/ijswr.2022.338910.669206چکیده
آگاهی از چگونگی تغییرات نیمرخ سرعت در رودخانههای دارای توده گیاهی در برآورد دقیق دبی جریان، سرعت برشی و مقاومت جریان اهمیت قابلتوجهی دارد. ازاینرو در این پژوهش به بررسی نیمرخهای سرعت در چهار بازۀ تقریباً مستقیم از رودخانههای کوهستانی دارای توده گیاهی از استانهای فارس و بوشهر پرداخته شده است. دادهبرداری در این پژوهش از اسفند 1399 شروع و در خرداد 1400 به پایان رسید. اندازهگیریها در این پژوهش شامل نقشهبرداری، اندازهگیری سرعت و دادهبرداری از ذرات بستر میباشد. با بررسی 71 نیمرخ سرعت اندازهگیری شده در بازههای انتخابی، نشان داده شد که علیرغم بالا بودن نسبت ظرافت () در بازههای موردمطالعه، در 39 درصد نیمرخها پدیده پایینافتادگی جریان رخ داده است که این موضوع نشان میدهد که نسبت ظرافت تنها عامل تأثیرگذار بر پدیده پایینافتادگی جریان نمیباشد. علاوه بر این در نیمرخهای نزدیک به توده گیاهی مقدار پارامتر Dip بزرگتر به دست آمد. همچنین با بررسی قانون لگاریتمی در نیمرخهای سرعت مشخص شد که قانون لگاریتمی بهخوبی در بازههای دارای توده گیاهی قابل کاربرد میباشد و مقدار حد بالای اعتبار قانون لگاریتمی تا 58 درصد عمق جریان به دست آمد. این مقدار در آزمایشگاهها برای دادههای سرعت تا 20 درصد عمق نزدیک بستر گزارش شده است.