اثر مکمل‌یاری کوتاه‌مدت کافئین بر توان هوازی و بی‌هوازی، لاکتات و شاخص‌ خستگی زنان ورزشکار در دوره قاعدگی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

2 استادیار گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

3 دانشیار، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

doi
10.22080/jaep.2024.27110.2181
چکیده

اهداف: کافئین به‌عنوان یک مکمل، اثرات ارگوژنیک فراوانی بر عملکرد ورزشی دارد، اما ارزیابی این آثار در دوره قاعدگی، بسیار اندک است. هدف مطالعه حاضر ارزیابی اثر مکمل­یاری کوتاه‌مدت کافئین بر توان هوازی و بی­هوازی، لاکتات خون و شاخص­ خستگی در دوره قاعدگی زنان ورزشکار است.روش مطالعه: تعداد 32 زن ورزشکار (سن 6/1±86/21 سال)، (قد 06/0±64/1 ­متر) و (وزن 88/5±91/61 کیلوگرم) در یک طرح تصادفی و دوسوکور در دو گروه مکمل‌یاری (16 نفر) و دارونما (16 نفر) قرار گرفتند. روز دوم قاعدگی فعالیت 30 ثانیه­ای وینگیت به‌منظور سنجش توان بی­هوازی، لاکتات (2، 7 و 15 دقیقه بعد) و شاخص خستگی و فعالیت چرخ کارسنج آستراند برای توان هوازی اجرا شد. از روز سوم قاعدگی تا روز ششم روزانه 2 کپسول حاوی 4 میلی­گرم/کیلوگرم وزن بدن کافئین یا دارونما مصرف و روز ششم، یک ساعت پس از مصرف آخرین کپسول، اندازه‌گیری‌ها تکرار شد.یافته­ ها: آزمون تحلیل واریانس افزایش معنی‌داری در حداکثر، میانگین و حداقل توان بی­هوازی و ضربان قلب و کاهش درک فشار بعد از پروتکل وینگیت پس از مصرف کوتاه‌مدت کافئین در دوره قاعدگی نشان داد (05/0>p). مصرف کافئین موجب کاهش لاکتات در دقایق 7 (002/0p=) و 15 (0001/0p=) در مقایسه با گروه دارونما شد.نتیجه گیری: یافته ­ها نشان داد دوز متوسط مصرف کافئین باعث بهبود عملکرد بی­ هوازی و درک فشار و کاهش سریع‌تر لاکتات می­شود، اما تاثیری بر توان هوازی و شاخص­های خستگی در دوره قاعدگی ندارد. می‌توان پیشنهاد کرد این ورزشکاران برای بهبود عملکرد بی ­هوازی می‌توانند به‌طور کوتاه‌مدت از کافئین استفاده کنند.