اثر مکملیاری کوتاهمدت کافئین بر توان هوازی و بیهوازی، لاکتات و شاخص خستگی زنان ورزشکار در دوره قاعدگی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
2 استادیار گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
3 دانشیار، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
4 دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
doi
10.22080/jaep.2024.27110.2181چکیده
اهداف: کافئین بهعنوان یک مکمل، اثرات ارگوژنیک فراوانی بر عملکرد ورزشی دارد، اما ارزیابی این آثار در دوره قاعدگی، بسیار اندک است. هدف مطالعه حاضر ارزیابی اثر مکملیاری کوتاهمدت کافئین بر توان هوازی و بیهوازی، لاکتات خون و شاخص خستگی در دوره قاعدگی زنان ورزشکار است.روش مطالعه: تعداد 32 زن ورزشکار (سن 6/1±86/21 سال)، (قد 06/0±64/1 متر) و (وزن 88/5±91/61 کیلوگرم) در یک طرح تصادفی و دوسوکور در دو گروه مکملیاری (16 نفر) و دارونما (16 نفر) قرار گرفتند. روز دوم قاعدگی فعالیت 30 ثانیهای وینگیت بهمنظور سنجش توان بیهوازی، لاکتات (2، 7 و 15 دقیقه بعد) و شاخص خستگی و فعالیت چرخ کارسنج آستراند برای توان هوازی اجرا شد. از روز سوم قاعدگی تا روز ششم روزانه 2 کپسول حاوی 4 میلیگرم/کیلوگرم وزن بدن کافئین یا دارونما مصرف و روز ششم، یک ساعت پس از مصرف آخرین کپسول، اندازهگیریها تکرار شد.یافته ها: آزمون تحلیل واریانس افزایش معنیداری در حداکثر، میانگین و حداقل توان بیهوازی و ضربان قلب و کاهش درک فشار بعد از پروتکل وینگیت پس از مصرف کوتاهمدت کافئین در دوره قاعدگی نشان داد (05/0>p). مصرف کافئین موجب کاهش لاکتات در دقایق 7 (002/0p=) و 15 (0001/0p=) در مقایسه با گروه دارونما شد.نتیجه گیری: یافته ها نشان داد دوز متوسط مصرف کافئین باعث بهبود عملکرد بی هوازی و درک فشار و کاهش سریعتر لاکتات میشود، اما تاثیری بر توان هوازی و شاخصهای خستگی در دوره قاعدگی ندارد. میتوان پیشنهاد کرد این ورزشکاران برای بهبود عملکرد بی هوازی میتوانند بهطور کوتاهمدت از کافئین استفاده کنند.