فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناخت دقیق خاک‌ها و رده­بندی آنها در اعمال مدیریت­های مختلف نقش تعیین‌کننده دارد. هدف از این مطالعه تجمیع بخشی از نتایج حاصل از مطالعات در قالب پایان­نامه­ها و رساله­های انجام شده و مقاله­های مستخرج از آنها در مورد عوامل و فرایندهای خاک­سازی در اقلیم­های مختلف ایران است که در طی دو دهه اخیر در اقلیم­های مختلف کشور در گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه تهران انجام شده است. تنوع عوامل خاک­سازی اعم از اقلیم، مواد مادری، توپوگرافی، پوشش گیاهی و زمان تشکیل و فرایندهایی که منجر به ظهور و بروز خصوصیات و عوارض شناسایی مختلف شده است، موردمطالعه و کلاس­های رده­بندی خاک‌ها بر اساس سامانه رده­بندی خاک آمریکایی تا سطح گروه بزرگ تعیین شده است (اطلاعات تمامی خاک‌ها تا سطح فامیلی خاک در منابع ارجاع شده آمده است). صفات مورفولوژیکی غالب در خاک‌رخ­های موردمطالعه در هر منطقه مطالعاتی اعم از محدودیت­ها و مزایای موجود تعیین شده­اند. علاوه بر کلاس­های خاک، خصوصیات مورفولوژیکی، میکرو مورفولوژیکی، فیزیکی، شیمیایی، کانی­شناسی رس، میزان ذخیره کربن آلی و کربن غیرآلی، ژئوشیمی خاک‌های تشکیل شده با جزئیات لازم تشریح شده­اند. از میان 12 رده خاک در سامانه رده­بندی آمریکایی حداقل 7 رده، و از میان 32 گروه مرجع سامانه رده­بندی WRB حداقل 16 گروه مرجع در مناطق مطالعه شده وجود دارند. نتایج میکرو مورفولوژی تأثیرگذاری رسوبات بادی را بر خاک‌های تشکیل شده بر روی بازالت اثبات نمود. ایلایت و کلرایت در کانی­شناسی رس بسیاری از خاک‌های مناطق موردمطالعه نشان‌دهنده جوان بودن خاک‌های موردمطالعه است. در خاک‌هایی که قدری تحول بیشتری پیدا کرده­اند (مانند ورتی­سول­ها و اریدی­سول­ها) اسمکتایت دیده شد. تشکیل آلوفان­ها از مواد آذرآواری نیز حاکی از غالبیت آلومینیوم بر سیلیسیم در مراحل اولیه هوادیدگی آنها است. تقریباً همه فرایندهای خاک­سازی در این مطالعه مورد بررسی و بحث قرار گرفتند و از بعد آموزشی و پژوهشی دیدگاه روشنی از خاک‌های کشور نشان داده شد.