ازتوباکتر بهعنوان یک کود زیستی محرک رشد گیاه برنج (Oryza sativa L.)
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
2 گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
3 موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
4 گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
doi
10.22059/ijswr.2022.337184.669182چکیده
امروزه مصرف کودهای شیمیایی در جهت افزایش میزان تولید در واحد سطح محصولات کشاورزی مشکلات زیستمحیطی بسیاری ایجاد کرده است. علاوه بر این، تنشهای محیطی از مهمترین عوامل کاهشدهنده عملکرد و تولید گیاهان زراعی به شمار میرود. با توجه به اهمیت گیاه برنج در تامین امنیت غذایی در سطح ملی و جهانی و افزایش قیمت کودهای شیمیایی، یافتن مسیرهای دوستدار محیطزیست و در راستای کشاورزی پایدار امری ضروری است. استفاده از کودهای زیستی شایستهترین راه در جهت کاهش مصرف کودهای شیمیایی و بهبود مقاومت گیاه در مزارع برنج است. ازتوباکترها بیش از یک قرن است که به عنوان کود زیستی استفاده میشوند و به خوبی در مقیاس آزمایشگاهی و مزرعهای مطالعه شده است. ازتوباکترها همچنین به عنوان باکتریهای تثبیت کننده نیتروژن در ریزوسفر و ریشههای ( بصورت اندوفیت) گیاه برنج گزارش شدند. در این مطالعه، تاثیر کود زیستی ازتوباکتر بهعنوان یک باکتری محرک رشد گیاه بر روی گیاه برنج و مولفههای عامل این اثر مورد بررسی قرار گرفت. یافتهها نشان داد این باکتری علاوه بر تثبیت نیتروژن، با انحلال فسفاتهای نامحلول، تولید هورمونهای گیاهی مثل ایندول استیک اسید، هیدروژن سیانید، و سیدروفور موجب افزایش شاخصهای رشد گیاه، جذب عناصر غذایی و عملکرد دانه گیاه برنج میگردد. همچنین استفاده از زادمایه ازتوباکتر در شالیزارها منجر به افزایش مقاومت گیاه برنج به تنشهای زیستی و غیر زیستی میشود. با توجه به تاثیر مثبت استفاده از زادمایه باکتری ازتوباکتر بهعنوان یک کود زیستی بر رشد گیاه برنج و تاثیر این باکتری بر کاهش میزان مصرف کودهای نیتروژنه و بهبود مقاومت گیاه برنج به تنشهای زیستی و غیر زیستی، تهیه کودهای زیستی حاوی باکتریهای ازتوباکتر بومی و کاربرد آن در مزارع برنج توصیه میشود.