فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال زراعی 1400-1399، پژوهشی بر روی گیاه عدس در دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) انجام شد. تیمارها شامل یک تیمار کشت دیم (D) و پنج تیمار شوری آب آبیاری با هدایت الکتریکی برابر با  (S0)5/0،  (S1)2،  (S2)4،  (S3)6 و (S4) 8 دسی‌زیمنس بر متر بودند. آزمایش در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی و با سه تکرار اجرا شد. در تیمارهای D، S0، S1، S2، S3 و S4، به ترتیب عملکرد زیست‌توده عدس برابر با 66/2094، 9/3621، 6/3525، 6/2771، 62/1965 و 6/1120 کیلوگرم بر هکتار، عملکرد دانه برابر با 25/399، 53/957، 07/932، 25/639، 33/279 و 82/46 کیلوگرم بر هکتار و عملکرد کاه برابر با 41/1695، 37/2664، 53/2593، 35/2132، 29/1686 و 78/1073 کیلوگرم بر هکتار اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد کاربرد آب تا سطح شوری S2  برای کشت عدس، قابل توصیه بود و شوری بیش‌تر از آن باعث کاهش محصول نسبت به شرایط دیم ‌شد. به طور دقیق‌تر در حد آستانه شوری آب برابر با 5/5، 3/5 و 6/5 دسی‌زیمنس بر متر، به ترتیب عملکرد زیست‌توده، دانه و کاه عدس برابر با شرایط دیم بود. در اثر اِعمال تنش شوری، عملکرد نسبی (نسبت به دیم) زیست‌توده، دانه و کاه به ترتیب با شیب 166/0، 325/0 و 129/0 کاهش یافت. این مسئله نشان داد حساسیّت عملکرد دانه به شوری آب، در مقایسه با کاه بیش‌تر بود. علت آن تأثیر تنش شوری بر اختلال در گرده‌افشانی گیاه و عدم دانه ‌بستن غلاف‌ها بود. مقدار بهره‌وری مصرف آب در تولید زیست‌توده خشک عدس در تیمارهای D، S0، S1، S2، S3 و S4 به ترتیب برابر با 55/3، 32/1، 3/1، 23/1، 11/1 و 97/0 کیلوگرم بر مترمکعب محاسبه شد. دستاورد کلی پژوهش این بود که به‌منظور افزایش عملکرد گیاه عدس (نسبت به شرایط دیم)، امکان کاربرد آب‌شور (در حد تحمل گیاه) وجود داشت. در این شرایط، زمینه‌ای برای بهره‌برداری از منابع آب‌های لب‌شور منطقه نیز فراهم شد.