کاربرد الگوی داده مفهومی در تفسیر داده ‏های علوم زمین

نویسندگان

1 استادیار، گروه ژئومورفولوژی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2019.92886
چکیده

بایگانی داده‏ها به شیوه نوین و فناوری اطلاعات این فرصت را فراهم آورده است تا در روش‎های بایگانی و نمایش اطلاعات علوم زمین تجدید نظر شود. پایگاه داده‏های علوم زمین باید دارای سازوکاری باشد تا بتواند دست‌یابی به داده‏های روزآمد شده در گستره علوم زمین را به فراخور نیاز کاربران درخواست کننده داده‏ها به آسانی فراهم کند. الگوی داده‏های این پایگاه باید چندان انعطاف داشته باشد که زمینه‏های گوناگون اطلاعات دانش زمین را در بر گیرد و این اطلاعات را به‎گونه‎ای بازنمود کند که پیشرفت علوم زمین نتواند موجب کهنگی پایگاه‎های داده شود. یکی از مهم‎ترین اهداف این الگوی داده عبارت است از ساده‎سازی فرایند تولید داده‏های اشتقاقی به فراخور نیاز کاربران، به‎ویژه در زمینه‏های بررسی و تفسیرهای زمین‎ساختی، ارزیابی خطر و کاوش‎های معدنی. چنین داده‏هایی باید مبتنی بر اطلاعاتی برگرفته از منابع متعدد باشند. موجودیت‏های داده‌ای پایه را می‌توان به سه دسته تقسیم‎بندی کرد: داده‏های مکانی، اندازه‎های کمی و توصیف‎ها. هدف الگوی داده مفهومی در علوم زمین، فراهم آوردن اطلاعات از منابع گوناگون در قالبی همخوان، منعطف و جستجوپذیر است تا تفسیر داده‏های علوم زمین به شکل بهینه‎ای انجام‎پذیر شود. با توجه به اهمیت نقشه در تفسیر داده‏های علوم زمین، در این پژوهش نقشه زمین‌شناسی مبنای الگوی داده مفهومی است و بر اساس آن دامنه‎های مورد نیاز تعریف شده‎اند. الگویی که در این مقاله بررسی می‎شود، بیانگر چارجوبی مفهومی و ذهنی است که می‎تواند داده‏های میدانی پیشین و پسین و به عبارتی داده‏های برگرفته از منابع پیش‎تر منتشر شده و امروزی را در چارچوبی مشترک جای دهد. الگوهایی که در این مقاله آورده شده، در قالب نمودارهای زبان الگوسازی یکسان (Unified Modeling Language: UML) ارایه شده‎اند.