تأثیر تراکم بوته و قارچ مایکوریزا بر عملکرد، اجزای عملکرد دانه و درصد پروتئین نخود تحت شرایط آبیاری تکمیلی

نویسندگان

1 گروه زراعت واصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نراق، نراق، ایران

2 گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 گروه زراعت واصلاح نباتات، واحد نراق, دانشگاه آزاد اسلامی ، نراق، ایران

doi
10.22059/ijswr.2022.337967.669194
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر تراکم بوته و قارچ مایکوریزا بر عملکرد، اجزای عملکرد دانه و درصد پروتئین نخود تحت شرایط آبیاری تکمیلی آزمایشی به‌صورت کرت­های دو بار خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1390-1391 در مزرعه­ای در روستای قالهر شهرستان دلیجان انجام گردید. تیمار­های آزمایش شامل آبیاری در چهار سطح دیم کامل، یک مرحله آبیاری در مرحله شروع گلدهی، یک مرحله آبیاری در مرحله پرشدن دانه و آبیاری کامل به‌عنوان عامل اصلی و قارچ مایکوریزا در دو سطح تلقیح و عدم تلقیح عامل فرعی و تراکم بوته در سه سطح 20، 30 و 60 بوته در مترمربع به‌عنوان عامل فرعی بودند. نتایج نشان داد که تیمار آبیاری بر تعداد غلاف در بوته، تعداد گره در ریشه، درصد پروتئین دانه و عملکرد دانه تأثیر معنی­داری داشت و بالاترین عملکرد دانه در آبیاری کامل و به میزان 97/3135 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. تلقیح با قارچ مایکوریزا باعث افزایش تعداد گره در ریشه و عملکرد دانه به ترتیب به میزان 50 و 7/10 درصد گردید. تلقیح با قارچ و در شرایط دیم منجر به بالاترین تعداد گره در ریشه شد. بیشترین عملکرد دانه در تراکم 60 بوته در به میزان مترمربع 76/3691 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. همچنین یک مرحله آبیاری در مرحله گلدهی و پرشدن دانه به ترتیب منجر به افزایش عملکرد دانه به میزان 5/31 و 7/26 درصد نسبت به دیم گردید؛ بنابراین می‌توان با تلقیح با مایکوریزا، تراکم 60 بوته در مترمربع و یک مرحله آبیاری تکمیلی افزایش عملکرد دانه­ای نسبت به شرایط دیم در شرایط مشابه با مطالعه حاضر به دست آورد.