تأثیر تراکم بوته و قارچ مایکوریزا بر عملکرد، اجزای عملکرد دانه و درصد پروتئین نخود تحت شرایط آبیاری تکمیلی
نویسندگان
1 گروه زراعت واصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نراق، نراق، ایران
2 گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
4 گروه زراعت واصلاح نباتات، واحد نراق, دانشگاه آزاد اسلامی ، نراق، ایران
doi
10.22059/ijswr.2022.337967.669194چکیده
بهمنظور بررسی تأثیر تراکم بوته و قارچ مایکوریزا بر عملکرد، اجزای عملکرد دانه و درصد پروتئین نخود تحت شرایط آبیاری تکمیلی آزمایشی بهصورت کرتهای دو بار خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1390-1391 در مزرعهای در روستای قالهر شهرستان دلیجان انجام گردید. تیمارهای آزمایش شامل آبیاری در چهار سطح دیم کامل، یک مرحله آبیاری در مرحله شروع گلدهی، یک مرحله آبیاری در مرحله پرشدن دانه و آبیاری کامل بهعنوان عامل اصلی و قارچ مایکوریزا در دو سطح تلقیح و عدم تلقیح عامل فرعی و تراکم بوته در سه سطح 20، 30 و 60 بوته در مترمربع بهعنوان عامل فرعی بودند. نتایج نشان داد که تیمار آبیاری بر تعداد غلاف در بوته، تعداد گره در ریشه، درصد پروتئین دانه و عملکرد دانه تأثیر معنیداری داشت و بالاترین عملکرد دانه در آبیاری کامل و به میزان 97/3135 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. تلقیح با قارچ مایکوریزا باعث افزایش تعداد گره در ریشه و عملکرد دانه به ترتیب به میزان 50 و 7/10 درصد گردید. تلقیح با قارچ و در شرایط دیم منجر به بالاترین تعداد گره در ریشه شد. بیشترین عملکرد دانه در تراکم 60 بوته در به میزان مترمربع 76/3691 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. همچنین یک مرحله آبیاری در مرحله گلدهی و پرشدن دانه به ترتیب منجر به افزایش عملکرد دانه به میزان 5/31 و 7/26 درصد نسبت به دیم گردید؛ بنابراین میتوان با تلقیح با مایکوریزا، تراکم 60 بوته در مترمربع و یک مرحله آبیاری تکمیلی افزایش عملکرد دانهای نسبت به شرایط دیم در شرایط مشابه با مطالعه حاضر به دست آورد.