تحلیل عنصر پیرنگ در داستانک‌های تک‌آیه‌ای قرآن کریم

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث ، دانشگاه علامه طباطبایی ، تهران، ایران.

doi
10.30497/qhs.2023.244020.3720
چکیده

پیرنگ یکی از مهمترین عناصر داستان و به منزله اسکلت داستان است. بررسی این عنصر جهت تبیین لایه­های کلی داستان از اهمیت ویژه­ای برخوردار است،  در پژوهش حاضر این عنصر و عناصر وابسته به آن در داستانک­های تک­آیه ­ای قرآن مورد بررسی قرار گرفته است و الگوی پیرنگ داستانک­ها ارائه گردیده است. و با استفاده از روش توصیفی و تحلیل محتوا نشان داده­است که داستانک­­های تک­آیه­ای به اقتضای مضمون آن پیچیده نیست و نظم طبیعی حوادث در قریب به اتفاق داستانک­ها رعایت شده و رخداد­ها همواره در روایت هم­بسته و زنجیره­وار اتفاق افتاده است به گونه­ای که الگوی پیرنگ هر داستانک، بیانگر پیرنگی منطقی و منسجم است؛ در هر داستانک یک موقعیت دشوار مطرح می­شود و در پی آن عناصر پیرنگ را در جایگاه خود و با هماهنگی و انسجام خاصی به کار بسته است؛ هرچند به علت فوق العاده موجز بودن این نوع از داستان­ها برخی عناصر پیرنگ در تمام داستانک­ها حضور نداشته و یا با برخی دیگر از عناصر ادغام گردیده­اند ولی عناصر اصلی در تمامی داستانک­ها به طور ثابت وجود دارد.