فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سرعت رهاسازی پتاسیم غیر تبادلی، نقش مهمی در عرضه پتاسیم تبادلی برای گیاهان، به‌خصوص در خاک‌های محتوی کانی‌های پتاسیم دار از جمله فلدسپارها و میکاها دارد. مطالعه‌ای در مورد سرعت آزاد شدن پتاسیم غیر تبادلی تحت‌تأثیر کاتیون‌ها در خاک‌های آهکی استان چهارمحال‌وبختیاری انجام نشده است، بنابراین هدف از این پژوهش بررسی تأثیر کاتیون‌های کلسیم و آمونیوم (از دو منبع کلرید کلسیم و کلرید آمونیوم) بر سرعت رهاسازی پتاسیم غیر تبادلی در 10 خاک آهکی بود. نمونه‌های خاک اشباع با کلسیم به روش عصاره‌گیری متوالی و با استفاده از کلرید کلسیم و کلرید آمونیوم 01/0 مولار در دمای 1±25 درجه سانتی‌گراد به مدت 2 تا 2017 ساعت عصاره‌گیری شدند. نتایج نشان داد، نمودارهای مقدار تجمعی پتاسیم غیر تبادلی آزاد شده در زمان 168 ساعت ناپیوستگی در شیب را نشان دادند؛ بنابراین نمودارها به دو بخش، شامل مرحله اول (168-2 ساعت) و مرحله دوم (2017-168 ساعت) تقسیم شد. نتایج نشان داد که مقدار پتاسیم غیر تبادلی آزادشده در خاک‌های موردمطالعه در مرحله اول در عصاره‌گیرهای کلرید کلسیم و کلرید آمونیوم 01/0 مولار به ترتیب در دامنه 33/220-50/96 و 50/549-67/189 و در مرحله دوم به ترتیب در دامنه 33/391-67/172 و 0/748 – 67/320 میلی‌گرم بر کیلوگرم متفاوت بود. بر اساس ضرایب تبیین و خطای استاندارد، پتاسیم غیر تبادلی آزادشده در هر دو مرحله و در هر دو عصاره‌گیر با استفاده از معادله‌های مرتبه صفر، الوویچ ساده، تابع توانی و انتشار پارابولیکی توصیف شد. همچنین، معادله تابع توانی در هر دو عصاره‌گیر قادر به توصیف رضایت‌بخش سرعت آزادسازی پتاسیم غیر تبادلی بود. ضرایب سرعت آزاد شدن پتاسیم در خاک‌های مختلف متفاوت بود. استفاده از معادلات رگرسیونی چند متغیره در هر دو مرحله آزادسازی پتاسیم و در هر دو عصاره‌گیر نشان داد که میزان آزاد شدن پتاسیم غیر تبادلی در خاک‌ها به غلظت پتاسیم غیر تبادلی، غلظت پتاسیم تبادلی و ظرفیت تبادل کاتیونی خاک بستگی داشت.