ارزیابی شاخص‌های توانی و لاکتات بازیکنان فوتبال نخبه متعاقب چهار هفته تمرین‌های توانمندسازی پس فعالی افزایش عملکرد و تناوبی سرعتی

نویسندگان

1 استادیار گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید چمران، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد علوم ورزشی، گروه رفتار حرکتی، دانشکده تربیت بدنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دکترای فیزیولوژی ورزش، گروه رفتار حرکتی، دانشکده تربیت بدنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22080/jaep.2023.24663.2121
چکیده

اهداف: توانمندسازی پس فعالی افزایش عملکرد (PAPE) به همراه تمرین‌های تناوبی سرعتی (SIT) منجر به فعال‌سازی سازوکارهای عصبی-عضلانی و سازگاری‌های فیزیولوژیکی در بازیکنان فوتبال می‌گردد. در همین راستا هدف از پژوهش حاضر ارزیابی شاخص‌های توانی و لاکتات متعاقب یک دوره تمرین‌های PAPE و SIT در بازیکنان نخبه فوتبال بود.روش مطالعه: تعداد 20 بازیکن فوتبال نخبه باشگاه پاس با میانگین (سابقه تمرین 3/4 سال، سن 6±17 سال، وزن 5±70 کیلوگرم، قد 3±180 سانتی‌متر شاخص توده بدن 2±60/21) به‌طور داوطلبانه و به‌صورت پیش آزمون-پس آزمون در این پژوهش شرکت کردند. شرکت‌کنندگان به دو گروه 10نفره اسکوات-پلایومتریک (SP) و کنترل تقسیم شدند. گروه SP برنامه تمرین PAPE و SIT را به مدت 4 هفته طی 2 جلسه در هفته یکشنبه‌ها: تمرین SIT با 5 تکرار 30 ثانیه تلاش حداکثر با استراحت فعال 5:00 بین هر تکرار در هفته نخست انجام شد و در هفته چهارم استراحت فعال تا 3:30 بین هر تکرار کاهش یافت. پنجشنبه‌ها: تمرین PAPE نیم‌اسکوات با 40% قدرت بیشینه تا حد واماندگی سپس 7 دقیقه استراحت فعال، سپس 2 نوبت 4 تکرار نیم‌اسکوات با 80% قدرت بیشینه و بلافاصله 2 نوبت تمرین پلایومتریک پرش از 5 مانع 70 سانتی‌متری اجرا کردند و بعد از 2 دقیقه استراحت فعال، آزمون رست (RAST) انجام شد. آزمون رست در دو مرحله پیش و پس آزمون انجام شد و به فاصله 5 دقیقه خون‌گیری به عمل آمد. داده‌ها با آزمون تحلیل کوواریانس تحلیل شدند 05/0p≤.یافته ­ها: نتایج نشان داد در شاخص‌های متابولیکی و عملکردی گروه SP عملکرد بهتری نسبت به گروه کنترل داشت 0001/0p≤. در ارتباط با شاخص لاکتات نتایج نشان‌دهنده افزایش بسیار بالا در گروه‌ تمرین در مرحله پیش‌آزمون بود 0001/0p≤. در بررسی درون‌گروهی، نتایج نشان‌دهنده عملکرد بهتر گروه‌ تمرینی SP در شاخص‌های لاکتات، بیشینه‌توان، کمینه‌توان، میانگین‌توان، شاخص‌خستگی در مرحله پس‌آزمون بود، اما این تفاوت به‌جز در شاخص لاکتات در سایر شاخص‌ها برای گروه کنترل معنی‌دار نبود.نتیجه گیری: با توجه به یافته‌ها به نظر می‌رسد دستورالعمل‌های PAPE به همراه SIT می‌تواند یک راهبرد مؤثر برای تغییر متابولیسم لاکتات و مؤلفه‌های عملکردی توان بی‌هوازی در فصل آمادگی اختصاصی پیش از مسابقه محسوب گردد و ورزشکاران جوان تمرین کرده برای بهبود ظرفیت‌ها و سازگاری‌های فیزیولوژیک باید با شدت نسبی بیشینه تمرین کنند.