بررسی آزمایشگاهی تأثیر شعاع انحنای پیچ آبراهه بر بده ورودی به آبگیرهای دو طرف سرریز با تاج افقی و شیب‌دار

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 گروه مهندسی آب ، دانشکده کشاورزِی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/ijswr.2022.336322.669169
چکیده

شواهد زیادی از ساخت سرریز و سد انحرافی در محدوده پیچ رودخانه وجود دارد و عموماً ساخت سامانه آبگیر در دو طرف پیچ آبراهه ضروری است. احداث سرریزها در محدوده پیچ رودخانه، مشکلاتی را از نظر عدم تقارن توزیع جریان و انحراف آب به آبگیرهای دو طرف رودخانه پدید می‌آورد. هدف از تحقیق حاضر بررسی تأثیر شعاع انحنای پیچ بر نسبت بده ورودی به آبگیرهای دو طرف سرریز در پیچ یک آبراهه است. آزمایش‌ها در سه کانال آزمایشگاهی منحنی با شعاع انحناهای نسبی 3/3، 05/2 و 84/0 (که معرف پیچ‌های ملایم، متوسط و تند هستند) انجام گردید. سرریز لبه پهن با تاج افقی و شیب‌دار، در موقعیت 60 درجه از ابتدای پیچ در نظر گرفته شد. دو آبگیر در بدنه سرریز و در کناره پیچ داخلی و خارجی جانمائی گردید. نتایج تحقیق نشان داد که استقرار سرریز در پیچ ملایم عملکرد بهتری از نظر یکنواختی آبگیری داشته است. همچنین، عملکرد سرریز با تاج شیب‌دار بهتر از تاج افقی بوده است. به طور متوسط بده ورودی به آبگیرهای دو طرف سرریز، در سه انحنای نسبی 3/3، 05/2 و 84/0 با وجود سرریز با تاج شیب‌دار به ترتیب 8، 5 و 9 درصد نسبت به سرریز با تاج افقی افزایش‌یافته است. نسبت بده آبگیر خارجی به داخلی در سرریز با تاج شیب‌دار، در سه پیچ ملایم، متوسط و تند به ترتیب 1، 1/1 و 12/1 بوده است. افزایش بده آبراهه موجب افزایش یکنواختی در نسبت آبگیری در دیواره داخلی و خارجی، در هر سه پیچ شده است.