فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تصویرپردازی از اصول زیبایی‌شناسی، خیال‌انگیزی و تأثیرگذاری کلام شناخته می‌شود. از دیرباز شخصیت‌های اسطوره‌ای و کهن یکی از دست‌مایه‌های بزرگان ادب در آفرینش خیال به شمار می‌رفته‌اند. جمشید نیز به‌‌عنوان شاهی در اسطوره‌های هندوایرانی که سرگذشت ویژه‌ای داشته است، همواره موردتوجه‌ سرایندگان و نویسندگان برجستۀ ادب فارسی قرار گرفته است‌ که در آفرینش تصاویر از او بهره ‌جسته‌اند و از این طریق، ایماژهای گوناگونی خلق کرده‌اند. هدف اصلی از نگارش این پژوهش بررسی مبحث تصویرسازی و تصویرپردازی است که بخش مهم و عمده‌ای از بلاغت را دربرمی‌گیرد. خاقانی و نظامی هم، به‌عنوان سرایندگان برجستۀ زبان پارسی، فراوان به جمشید در آثار خود اشاره کرده‌اند و از این راه تصاویری بسیار آفریده‌اند. این مقاله کوشیده است نوع نگاه خاقانی و نظامی را در بررسی بلاغی شخصیت جمشید و چگونگی بازنمایی آن نشان دهد و پرسش اصلی آن بوده است که نحوۀ برخورد این دو سرایندۀ بزرگ را با مقولۀ بازتاب جمشید در سروده‌های آنان بیان کند. خاقانی بیشتر از جمشید به‌عنوان دست‌مایه‌ای برای سرودن اشعار مدحی بهره برده است؛ درحالی‌که در آثار نظامی تصویرپردازی جم تنوع بیشتری دارد. ما در این پژوهش به بررسی و تحلیل این تصاویر در قصیده‌های خاقانی و خمسۀ نظامی (مثنوی‌های او) پرداخته‌ایم. پژوهش حاضر به شیوۀ تحلیلی‌کتابخانه‌ای نگاشته شده ‌است.