ارزیابی داده‌های سنجنده مودیس (MODIS) در پایش غلظت آلاینده‌های PM2.5 و PM10 با تأکید بر متغیرهای هواشناسی

نویسندگان

1 استادیار/گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 استادیار، گروه مهندسی آب دانشگاه ارومیه

3 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

doi
10.22059/ijswr.2022.330907.669082
چکیده

در این پژوهش با استفاده از داده‌های حاصل از سنجنده مودیس (MODIS) به ارزیابی توانایی داده‌های این سنجنده در برآورد غلظت آلاینده‌های PM2.5 وPM10 در شهر تهران پرداخته شد. برای این منظور از داده‌های شش ایستگاه هواشناسی و آلودگی سنجی زمینی استفاده شد و مدل‌های خطی و غیرخطی برآورد غلظت هواویزها ارائه شد. متغیرهای این مدل‌ها شامل متغیرهای هواشناسی و عمق نوری هواویزها (AOD) مستخرج از محصولات MOD04-L2 سنجنده مودیس ماهواره ترا (TERRA) است. نتایج تحلیل‌های آماری نشان داد مدل رگرسیون خطی که شامل متغیرهای عمق نوری هواویزها، بارش 24 ساعته، میانگین فشار بخار آب و ساعت آفتابی است، در مقیاس کل شهر تهران (75/0R2= و ug/m3 47/7 RMSE=) و ایستگاه‌ها مناسب‌ترین مدل در مقایسه با بقیه مدل‌های به‌دست‌آمده است. در این مدل غلظت PM2.5  با ساعت آفتابی رابطه عکس و با بقیه متغیرها رابطه مستقیم دارد. نتایج نشان داد استفاده از متغیرهای هواشناسی و توجه به پدیده‌های جوی موجب بهبود عملکرد داده‌های سنجندة مودیس در برآورد غلظت آلاینده PM2.5 می‌شود و مدل ارائه‌شده می‌تواند مکمل مناسبی برای ایستگاه‌های زمینی پایش آلودگی هوا در برآورد غلظت هواویزها باشد و نواقص آن‌ها تا حد زیادی برطرف سازد.