فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آلودگی خاک به فلزات سنگین افزون بر کاهش تولید و کیفیت محصولات کشاورزی از طریق زنجیره غذایی وارد بدن انسان می‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی توان جذب و زمان لازم برای پالایش خاک آلوده به سرب توسط گیاه ترب سفید در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج تیمار شامل 10(شاهد)، 150، 300، 600 و 900 میلی‌گرم سرب در کیلوگرم خاک و سه تکرار در دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان اجرا شد. پس از طی دوره رشد، گیاهان برداشت و میزان سرب در ریشه و اندام هوایی اندازه‌گیری و شاخص­های TF و BCF، زمان پالایش و نیز آهنگ برداشت سرب در سطوح 5 ،10 و 15 درصد آلودگی محاسبه شد. نتایج نشان داد با افزایش غلظت سرب، ماده خشک گیاهی کاهش معنی­داری یافت. همچنین سرب بیشتر در ریشه گیاه تجمع یافت و مقدار انتقال آن به اندام‌های هوایی کم بود به‌طوری‌که بیشترین مقدار سرب تجمع یافته در ریشه و اندام هوایی در تیمار 900 میلی‌گرم بر کیلوگرم به ترتیب برابر با 09/191 و 56/28 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. دامنه تغییرات شاخص‌های TF و BCF به ترتیب 15/0 تا 55/0 و 22/0 تا 86/2 به دست آمد. نتایج نشان داد برای پالایش 15 درصد از سرب در تیمار 300 میلی‌گرم بر کیلوگرم، حدود 8 سال زمان لازم است. به‌طورکلی با افزایش غلظت و سطح آلودگی، زمان لازم برای پالایش نیز افزایش می‌یابد. لیکن باتوجه‌به اینکه برای پالایش فلزات سنگین، حذف کامل آن‌ها از خاک لازم نمی‌باشد، پالایش گیاهی روشی مناسب برای آلودگی‌زدایی خاک‌های آلوده به فلزات سنگین بوده و باتوجه‌به توان بالای بیش‌اندوزی و تولید زیست‌توده فراوان ترب سفید، می‌توان از این گیاه برای پالایش خاک‌های با آلودگی متوسط به سرب استفاده کرد.