فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شاعران زبان فارسی همواره ابزارها و فنون مختلف ادبی را دست‌مایۀ هنرورزی‌های خود قرار داده‌اند. یکی از این عناصر ادبی، تصویرپردازی است که ارزش‌های زیبایی‌شناختی فراوانی دارد. میرزا قهرمان پاک‌بین ملایری نیز با علم به اهمیت تصاویر شعری در غنای جوهر ادبی کلام، از این عنصر هنری بهره برده است. این پژوهش بر آن است تا با شیوۀ توصیفی‌ - تحلیلی، به مطالعۀ تصاویر شعری در غزل‌های میرزا قهرمان ملایری بپردازد تا از این طریق، مخاطبان را با نوع جدید و کمترشناخته‎شده‏ای از تصاویر شعری که تا کنون مغفول مانده است، آشنا کند. برایند پژوهش بیانگر آن است که یکی از شگردهای سخنورِ ملایر، تلفیق تصاویر غنایی با تصاویر سیاسی و آفرینش نوعی تصویر جدید است که ما در پژوهش حاضر، آن را «تصویر مرکب» نام نهاده‎ایم. شاعر، نه در محور عمودی غزل، بلکه در یک بیت، مضامین و وقایع سیاسی عصر خویش را در قالب تصاویر ادبی عرضه کرده و این تصاویر سیاسی را به‌شکلی هنرمندانه و ترکیبی، با تصاویر غنایی در هم آمیخته‌ و تصویر مرکبی خلق کرده که با توجه به بسامد بالای آن، می‌توان گفت در ادب فارسی بی‌سابقه است. این دو تصویر از نظر زیبایی‌شناسی و معنایی، ارزش یکسانی دارند و از لحاظ گستردگی با یکدیگر برابرند و آنچنان با هم ممزوج شده‌اند که خواننده نمی‌تواند به‌راحتی یکی را بر دیگری ترجیح دهد. تلفیق خلاقانۀ این دو نوع تصویر، موجب شکل‌گیری ایهام در تصویر و به چالش کشیدن ذهن مخاطب و ابهام ادبی می‌شود که ذاتاً ارزش هنری والایی دارد.