فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حوزه معنایی «عفو و بخشایش»، چه نسبت به ارتباط انسان­ها با همدیگر و چه نسبت به ارتباط خداوند با انسان، از حوزه­های معنایی پراهمیت در قرآن کریم است که پنج ریشه «عفو»، «تکفیر»، «غفران»، «صفح» و «تجاوز» به صورت سنّتی، دالّ بر این معنا دانسته می­شود. این در حالی است که خواننده عصر حاضر تفاوت چندانی میان مفردات این حوزه معنایی احساس نمی­کند. رسالت این پژوهش، مطالعه دقیق این پنج ریشه با استفاده از روش­های مختلف زبان­شناسی تاریخی است. به این منظور با «ریشه­‌شناسی» مفردات مربوطه و کشف «صورت‌بندی ساخت معنا» در هر واژه، تمایز معنایی میان این واژگان براساس دریافت عرب عصر نزول شناخته می­شود و همچنین، با گونه ­شناسی سایر صورت­بندی­های ساخت این معنا در زبان­های مختلف و مقایسه آن با گونه­های موجود در زبان عربی قرآنی، علاوه بر فهم عمیق­تر این مفهوم در عربی قرآنی، زمینه­های ترجمه فرهنگی این مفردات را فراهم خواهیم کرد. بر این اساس مجموعاً چهارده گونه صورت­بندی برای مفهوم بخشایش یافت شد که چهار گونه­ی، بخشایش به مثابه التیام دادن، گرداندن، عبور کردن و پوشاندن، در عربی قرآنی مورد استفاده قرار گرفته است. در نهایت با تقسیم گونه­های چهارده­گانه به گونه­های روانشناختی و گونه­های فرهنگی، به مترجم کمک شده، خصوصاً در ترجمه دسته دوم، دقت­های بیشتری را به کار بسته و به همسانی­ها و ناهمسانی­های فرهنگی زبان مبدأ و مقصد توجه کند.