بررسی تکتونیک فعال و شناسایی گسل های جنبا به وسیله روش های ژئوفیزیکی مطالعه موردی: گوهرتپه- بهشهر

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، سازمان زمین‎شناسی واکتشافات معدنی کشور؛ مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد، گروه زمین‎شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، کرج، ایران

4 استادیار، گروه زمین‎شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، کرج، ایران

5 استادیار، گروه زمین‎شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، کرج، ایران

doi
10.22071/gsj.2019.88499
چکیده

بدون شک یکی از شواهد فعالیت­های زمین‎ساختی در هر منطقه پدیده زمین‎لرزه است که نقش اصلی را در تلفات جانی و خسارات مالی به خود اختصاص می­دهد . زمین‎لرزه معمولاً با ایجاد گسل­هایی همراه است که گاهی تا عمق پوسته زمین ادامه می­یابد. در مواردی که هیچ گونه نشانه یا عارضه‎ای از این گسل­ها در سطح زمین دیده نمی­شود لازم است تا با تلفیق دانش زمین‎شناسی و همچنین ابزارهای دورسنجی و ژئوفیزیکی شناخت دقیق‎تری از این گسل­ها و شاخه­های فرعی آن به دست آورد. گسل خزر در منطقه مورد مطالعه گسلی بنیادی و جنباست که حداقل 6 رخداد زمین‎لرز تاریخی به آن نسبت داده شده است. با توجه به فعالیت­های کواترنری این گسل شناخت آن در منطقه از اهمیت ویژه ‎ای برخوردار است به همین سبب جهت آشکارسازی بخش­های پنهان آن مطالعات زمین‎شناسی و ژئوفیزیکی در سایت تاریخی گوهرتپه از شهرستان بهشهر صورت گرفت. روش­های مقاومت ویژه با آرایش دوقطبی- دوقطبی در فواصل 10 و 20 متری به منظور تهیه مقاطع و نقشه­ها استفاده شد و با بررسی آنها و با توجه به موقعیت و عمق بی‎هنجاری­های به دست آمده در مراحل بعدی پروفیل­ها و شبکه­های جدیدی طراحی شد. به منظور دست‎یابی به نتایج دقیق‌تر، پیمایش مغناطیس‌سنجی سزیم بر روی 4 پروفیل صورت گرفت. داده­های به دست آمده از عملیات صحرایی و برداشت داده­ها و همچنین پردازش نهایی داده­ها در نرم‎افزار­های تخصصی تلفیق شده است. بر این اساس  تفسیر روشنی از ساختار­های زیر سطحی به خصوص گسلش و ناپیوستگی­ها در منطقه مورد مطالعه به دست آمد که حاکی از انطباق چشمگیر بی‌هنجاری­های به دست آمده با شواهد صحرایی است.