شعر در نگاه افلاطون

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)

doi
10.22075/jlrs.2025.36158.2563
چکیده

در پژوهش‌های تاریخی، دربارۀ ادبیات یونان باستان و در ترسیم تاریخ نقد و نظریۀ ادبی، اغلب به آثار افلاطون و ارسطو استناد و از آن‌ها نتیجه‌گیری می‌شود. این شیوۀ تحلیل در میان متون فرنگی ترجمه‌شده و نوشته‌های فارسی‌زبانان مرسوم است. در این مقاله، به جایگاه شعر و شاعرانِ یونان باستان در آثار افلاطون ‌پرداخته شده و وجوه مختلف این موضوع با اتکا به متن آثار او، نه تحلیل‌های متأخر، واکاوی و بررسی شده ‌است. در انتها، تلاش شده است تا به وجوه مهجور و عمیق‌تری از آثار افلاطون و اندیشۀ سقراطی‌ - افلاطونی در ارتباط با نقد شعر و شاعران پرداخته شود و توصیفی دقیق از آن ارائه شود. تعریف شعر در دورۀ افلاطون با آنچه ما شعر می‌نامیم، متفاوت است و این تفاوت از قدیم میان پژوهشگران حوزة نقد تا محقّقان مطالعات امروز مورد توجه قرار نگرفته است. این مقاله تحلیلی جامع و تاریخ‌نگر بر مبنای رساله‌های افلاطون و نقد آثار محقّقان پیشین این حوزه است.