نیمۀ مغفول از کتاب اوراد الاحباب و فصوص الآداب

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22075/jlrs.2024.34143.2470
چکیده

 اوراد الاحباب و فصوص الآداب کتابی است در حوزۀ ادبیات، آداب و فرهنگ تصوّف به زبان فارسی از ابوالمفاخر یحیی باخرزی محدّث، واعظ و عارف سلسلۀ کبرویه در قرن هشتم. این کتاب از مراجع مهم در پژوهش‌های مربوط به آداب خانقاه و اعمال صوفیان است. این اثر در اصل، دارای دو بخش عمده است: 1. اوراد الاحباب و 2. فصوص الآداب. بخش اوّل کتاب (اوراد الاحباب) تا کنون به چاپ نرسیده است. بخش دوم این کتاب که به موضوع آداب صوفیه و نظام خانقاه اختصاص دارد و عنوان  فصوص الآداب دارد، ذیل نام کامل کتاب (اوراد الاحباب و فصوص الآداب) در نخستین کنگرۀ ایران‌شناسی در سال 1345 به‌اهتمام ایرج افشار به چاپ رسیده است. این مقاله با تأکید بر بخش چاپ‌نشدۀ کتاب (اوراد الاحباب)، به معرفی نسخه‌های این اثر، بررسی ویژگی‌ها و اهمیت آن در نظام فکری صوفیان، به‌صورت عام و سلسلۀ کبرویۀ باخرزیه به‌صورت خاص می پردازد. همچنین ویژگی‌های زبانی اثر، در موضوعاتی مانند مسائل آوایی، تبدیل صامت‌ها و مصوّت‌ها، واژگانی، ساخت و صرف افعال و مسائل نحوی با ذکر شواهد متعدّد بررسی شده است.