ادله جواز عقلی و نقلی تفسیر نزولی قرآن کریم
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث ، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی ، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار گروه علوم قران و حدیث، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3 دانشجوی مقطع دکترای علوم قرآن و حدیث، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران
4 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی ، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.30497/qhs.2021.239797.3157چکیده
سبکهای تفسیری، همچون تفسیر تنزیلی، نقش طریقی برای کشف مراد جدی الهی دارند. تردیدی نیست که هیچ دلیلی بر انحصار فهم آیات قرآنی به سبک ترتیب مصحف فعلی وجود ندارد. مسئله این پژوهش آن است که ضمن تأکید بر انتخاب روش روایت محور در مطالعات تفسیر تنزیلی و با رویکردی متفاوت، به بیان منظومه فکری مفسران قائل به فایدهمندی سبک تفسیر تنزیلی پرداخته و ادلّه عقلی و نقلی جواز تفسیر تنزیلی بهعنوان یکی از سبکهای تفسیری را مورد تحلیل قرار دهد. یافتههای پژوهش بیانگر آن است که ادله نقلی جواز سبک تفسیر نزولی عبارت است از: سبک نگارش مصحف امام علی (علیه السلام)، روایات عدم منع از تفسیر تنزیلی، ابلاغ و تعلیم وحی به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله). مهمترین ادله عقلی نیز عبارت است از: عدم انحصار روشهای شناخت و تفسیر قرآن، ترتیب توقیفی یا اجتهادی سور و وجود قرآن بهمثابه یک موجود زنده که در بستر نزولش شناخته میشود.