سواد مالی؛ زمینه‏های سیاسی‌ـ اقتصادی پیدایش و جایگاه آن در اقتصاد بازار

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت مالی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 کارشناس‎ارشد مدیریت مالی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22059/jfr.2016.61591
چکیده

پیدایش هر برساختۀ نظری با شرایط اقتصادی‌ـ اجتماعی مشخصی پیوند دارد. مفاهیم نظری در خلأ ایجاد نمی‏شوند و بازتاب تعینات زندگی اجتماعی هستند. سواد مالی به‏عنوان ‌مفهومی نظری از این قاعده مستثنا نیست. در مقالۀ حاضر، برای واشکافی و فهم ابعاد مختلف سواد مالی، تلاش می‏شود زمینه‏های سیاسی و اقتصادی منجر به پیدایش این مفهوم، تبیین‎شده و ارتباط آن با سایر مقوله‏های نظری مانند نئولیبرالیسم، اقتصاد بازار، بازار کارا و غیره توضیح داده شود. از آنجا که سواد مالی مولود عصر مالی‏سازی‏ است، به‌ناگزیر مالی‏سازی و دلایل بروز آن نیز تبیین می‌شود. هدف آن است که سواد مالی از طریق تبیین جایگاه و تأثیر آن در کلیت سیستم اقتصادی و اجتماعی حال حاضر توضیح داده شود. به همین‌دلیل، ارتباط سواد مالی با مالی‏سازی را واکاوی می‌کنیم و برای توضیح پدیدۀ مالی‏سازی به دلایل بروز و ظهور اندیشۀ نئولیبرالیسم متوسل می‏شویم. پس از تبیین شرایط اقتصادی و اجتماعی موجدۀ سواد مالی و تأثیر و جایگاه آن، تعاریف مختلف ارائه‏شده برای این واژه، روش‏های سنجش آن و نیز مهم‌ترین یافته‏های پژوهش‏های اخیر مرور می‏شوند