تحلیل ساختاری گستره کوه ‌آهن بشرویه، خراسان جنوبی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی، تهران، ایران

3 دانشیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2019.88510
چکیده

"کوه‌ آهن" یک برجستگی منفرد و با ارتفاع زیاد در دشتی به نسبت مسطح در شمال بلوک طبس و در نزدیکی محل برخورد دو گسل نایبند و کلمرد واقع شده است و رخنمون­های گسترده­ای از رگه­های اکسید آهن، همخوان با گسل­ها و شکستگی های خاوری- باختری در گستره کوه آهن وجود دارد. این پژوهش تلاش کرده است با مطالعات ساختاری و دورسنجی گستره به شناخت سازوکار شکل­گیری کوه آهن و شیوه جایگیری ماده معدنی در این کوه بپردازد و نقش شکستگی‏ها و گسل‏های اصلی گستره را در این فرایند آشکار سازد. در رویکرد دورسنجی با استفاده از داده‏های DEM و تصویر ماهواره Aster و فیلترگذاری در جهت‏های اصلی، جابه‌جایی و قطع شدگی ناگهانی واحدهای سنگ‏شناختی و تغییر الگوی آبراهه‏ها بررسی شد و شکستگی‏ها و گسل‏های گستره شناسایی و به نقشه تبدیل شدند. در برداشت‏های میدانی، سازوکار گسل‏ها به ویژه در محدوده معدن کوه آهن تعیین شد. نتایج این پژوهش نشان می‏دهد که گسل‌های دارای راستای شمالی- جنوبی (روند گسل نایبند) و شمال خاوری- جنوب باختری (روند گسل کلمرد) بیشتر دارای سازوکار راستالغز راست‏بُر هستند و گسل‏های با روند خاوری-باختری، سازوکار راستالغز چپ‏بُر با مؤلفه معکوس دارند. مدل ساختاری این پژوهش پیشنهاد می‏کند جابه‌جایی راستالغز بر روی گسل‏های هم‏یوغ، فضایی مناسب برای بالاروی (ascend) و تشکیل مواد معدنی گرمابی (hydrothermal mineral) در محدوده معدن فراهم آورده است.