آموزههای تربیتی استعاره شناختی بهار در مثنوی مولوی
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک، اراک، ایران (نویسنده مسئول).
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک، اراک، ایران.
doi
10.22075/jlrs.2024.34014.2462چکیده
در این پژوهش، آموزههای تربیتی مبتنی بر استعاره شناختی «بهار»، در مثنوی مولوی بررسی میشود. این آموزهها در مثنوی، اغلب در قالب تعلیم و رهنمود مراد و شیخ کامل به سالک و برای تربیت او آمده است. مفاهیمی نظیر «نفس و کلام مردان»، «رستاخیز»، «ولی کامل»، «جان عاشقان»، «عقل کلی»، «بسط و لطف الهی»، «انقلاب و تحول احوال درونی»، «اسم محیی» و «رضایت اولیا» در قالب استعارۀ مفهومی «بهار» آمدهاند. پژوهش حاضر به روش توصیفی- تحلیلی و به شیوۀ استقرایی، به دنبال پاسخگویی به این پرسش است که استعاره شناختی «بهار» در مثنوی مولوی، کدام آموزههای تربیتی را دربر میگیرد؟ برخی از مؤلفههای دستاورد این پژوهش بدین شرح است: رهایی از قید آب و گِل، برتری قلمرو جهان درونی، پذیرش عیب و خطای خود، تدریجی بودن تکامل روحی انسان، رعایت ادب در مقابل ولیّ مرشد، پرهیز از استغنا در برابر ولیّ مرشد، دمیده شدن روح نشاط و سرور در قلب بشر و رهایی او از دام نومیدی و رنج، آشکار شدن حقیقت روحانی انسان از طریق آزمون و ابتلا.