فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گسترش فضای سبز و جنگل‌کاری‌ها در مناطق خشک و نیمه‌خشک همواره با کمبود آب مواجه بوده و استفاده از گونه‌هایی با نیاز آبی کمتر همواره یک سیاست اجرایی در این مناطق بوده است. هدف از این مطالعه برآورد نیاز آبی گونه‌های افرای سیاه و کاج تهران، به عنوان گونه‌های مهم مورد استفاده در فضای سبز مناطق خشک، در فضای باز و گلخانه است. برای انجام این مطالعه در ابتدا ظرفیت زراعی خاک، حد مجاز تقلیل رطوبت و نیاز آبی و دور آبیاری نهال‌ها مشخص شد. سپس، نهال‌های مورد مطالعه تحت تنش‌های آبی دو، چهار و شش روز بعد از فرا رسیدن نقطه حد مجاز تقلیل رطوبت، قرار گرفتند. نتایج نشان داد میانگین قطر و ارتفاع گونه‌ی کاج تهران در آغاز دوره مطالعه در فضای باز به ترتیب 5/6 و 9/45 و در گلخانه 6/5 میلی‌متر و 46 سانتی‌متر بود. همچنین میانگین قطر و ارتفاع گونه‌ی افرا سیاه در آغاز دوره مطالعه در عرصه به ترتیب 7/7 و 97 و در گلخانه 9 میلی‌متر و 80 سانتی‌متر بود. این مقادیر در پایان دوره مطالعه برابر با 2/10 و 8/111،  52 و 111 برای فضای باز و 7/6 و 13، 3/52 و 1/104 برای گلخانه بود. در گونه‌های کاج تهران و افرای سیاه سریع‌ترین زمان رسیدن به نقطه‌ی حد مجاز تقلیل رطوبت، به­ترتیب هفت و چهار روز در گلخانه و نه و شش روز در فضای باز بود. بیشترین رطوبت مصرفی کاج تهران در گلخانه و فضای باز در روز 19 تا 20 خرداد و در روز اول تا دوم اردیبهشت برابر با 14/14 و 13/6 درصد رطوبت حجمی، 97/10 و 3/4 درصد رطوبت وزنی بود. بیشترین رطوبت مصرفی افرای سیاه در گلخانه و فضای باز در روز 21 تا 22 اردیبهشت و در روز 18 تا 19 مرداد ماه برابر با 58/11 و 03/4 درصد رطوبت حجمی، 81/8 و 9/2 درصد رطوبت وزنی بوده است. نتایج این تحقیق نشان داد که گونه‌ی کاج تهران به عنوان یک گونه‌ی همیشه سبز، بیشترین بردباری را در برابر کمبود آب داراست و کمترین نیاز آبی را نسبت به گونه‌ افرای سیاه داشت. با آگاهی نسبت به مقادیر نیاز آبی و دور آبیاری گونه‌های موجود در فضای سبز کلان‌شهرها، علاوه بر صرفه‌جویی اقتصادی در مصرف آب، می‌توان به توسعه‌ی نوین آبیاری در این مناطق که مواجه با بحران آب هستند، اهتمام ورزید.