اثر مواد نفتی بر مقاومت خاک‌های آهکی

نویسندگان

1 علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 بخش علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

4 گروه مهندسی نفت، دانشکده مهندسی شیمی، نفت و گاز، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22059/ijswr.2021.329800.669061
چکیده

لزوجت و ثابت دی­الکتریک متفاوت در آلاینده­های نفتی سبب برهمکنش­های فیزیکی-شیمیایی در سیستم الکترولیت سیال منفذی و به دنبال آن ایجاد تغییراتی در ویژگی­های فیزیکی و مکانیکی خاک می­شود. ﻣﻘﺎوﻣﺖﺑﺮﺷﻲﺧﺎکﺳﻄﺤﻲﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ وﻳﮋﮔﻲﻫﺎی مکانیکی ﻣﺆﺛﺮ در ﺗﺨﻤﻴﻦ و اﻧﺪازهﮔﻴﺮیﻓﺮﺳﺎﻳﺶ خاک به عنوان یک مشکل جهانی است. مقاومت فروروی (نفوذی) نیز یکی دیگر از ویژگی­های مکانیکی مهم خاک است که عملیات خاک­ورزی، رشد گیاه و فعالیت­های زیستی خاک را تحت تاثیر قرار داده و ﻧﻘﺶﻣﻬﻤﯽ در جوانه­زنی ﺑﺬر، رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ رﯾﺸﻪﮔﯿﺎه و ﺗﻮﻟﯿﺪﻣﺤﺼﻮل دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر کاربرد مقادیر صفر، 5/1، 3 و 5/4 درصد سه نوع فراورده­ی نفتی شامل نفت خام، نفت سفید و گازوئیل بر مقاومت برشی و نفوذی سه خاک آهکی با بافت لوم رسی، ماسه لومی و لوم ماسه­ای انجام شد. نتایج نشان داد که میانگین مقاومت برشی در خاک­های ماسه لومی و لوم ماسه­ای در مقایسه با خاک لوم رسی به طور معنی­داری و به ترتیب به میزان حدود 100 و 35 درصد و مقاومت نفوذی در خاک­ ماسه لومی در مقایسه با خاک­های ­لوم رسی و لوم ماسه­ای به طور معنی­داری و به­ترتیب به میزان حدود 83 و 88 درصد کمتر بود. میانگین مقاومت برشی در خاک­های ترکیب شده با نفت سفید و گازوئیل نیز در مقایسه با خاک­های ترکیب شده با نفت خام به طور معنی­داری و به­ترتیب به میزان حدود 17 و 15 درصد و مقاومت نفوذی نیز به ترتیب به میزان حدود 61 و 53 درصد بیشتر بود. به طور کلی کاربرد مقادیر 5/1، 3 و 5/4 درصد مواد نفتی مورد نظر سبب افزایش معنی­دار مقاومت برشی خاک به ترتیب به میزان حدود 58، 47 و 14 درصد و همچنین سبب افزایش معنی­دار مقاومت نفوذی خاک به میزان حدود 2 برابر در همه­ی موارد و در مقایسه با نمونه­های شاهد شد.