بررسی آزمایشگاهی آبشستگی ناشی از جت‌های دیواره‌ای آشفته در آب جاری

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

3 گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه لیکهد، ثاندربی، کانادا.

doi
10.22059/ijswr.2021.325981.669004
چکیده

در مطالعه حاضر توسعه آبشستگی در اثر جت‌های‌ دیواره‌ای وارده در آب جاری در قوس 90 درجه مورد بررسی قرار گرفت. برای مطالعه تاثیر جریان‌های ثانویه، دو موقعیت برای جت در دیواره خارجی در نظر گرفته‌شد (1) شروع قوس (o0) و (2) انتهای قوس (o90). پارامترهای مطالعه شده عبارت‌اند از: عدد فرود فلوم (Ff)، عدد رینولدز جت (Rj) و نسبت استغراق جت (H/do). نتایج نشان داد تحت تاثیر جریان در فلوم، مسیر جت و پروفیل آبشستگی به سمت جریان فلوم انحراف پیدا می‌کنند. با افزایش Rj، ارتفاع پشته رسوبی (hm) و حداکثر عمق آبشستگی (ds) افزایش می‌یابد. در اثر جریان‌های ثانویه،  ds در انتهای قوس به اندازه قطر نازل (do1) از ds برای جت در شروع قوس بزرگ‌تر می‌باشد. هم‌چنین برای 36000 < Rj، توسعه آبشستگی در جهت جت (ys/B) می‌تواند موجب انسداد کانال شود که برای 121/0 > Ff  انسداد کانال محتمل‎‌تر می‌باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد با افزایش نسبت سرعت جریان فلوم به سرعت جت (r) ، توسعه پروفیل آبشستگی در جهت جریان فلوم (xs/do) افزایش می‌یابد و می‌تواند تا do100پیشروی داشته باشد. برای 06/0 > r ، با کاهش سرعت جریان فلوم، ys/B  افزایش می یابد و برای 06/0 < r ، افزایش سرعت جریان فلوم موجب گسترش پیشروی جت در عرض کانال می شود. علاوه بر این، 06/0 = r  به عنوان نقطه‌ای با کم‌ترین تاثیر جت وارده بر کانال معرفی شد که می‌تواند در طراحی تخلیه فاضلاب‌ها مورد استفاده قرار گیرد. در پایان نیز روابطی با دقت قابل قبول برای پیش‌بینی پروفیل آبشستگی در طول و عرض فلوم ارائه گردید.