بررسی تغییرات عملکرد و طول مراحل فنولوژی گندم دیم تحت سناریوی RCP با استفاده از دو مدل DSSAT و AquaCrop در غرب ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری هواشناسی کشاورزی، گروه علوم زمین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران،ایران
2 دانشیار هواشناسی کشاورزی، گروه علوم زمین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران
3 دانشیار هواشناسی، گروه علوم زمین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران
4 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
doi
10.22059/ijswr.2021.321307.668925چکیده
تاثیر تغییر اقلیم به عنوان مهمترین عامل موثر بر کشاورزی و بهخصوص کشت دیم، مدیریت این منابع را در آینده با چالش همراه ساخته است. این مطالعه تلاش دارد تاثیر تغییر اقلیم را بر مقدار عملکرد و طول مراحل فنولوژی گندم دیم در غرب ایران مورد بررسی قرار دهد. به این منظور از دو مدل ریزمقیاسنمایی SDSM و LarsWG برای شبیهسازی اقلیم در دوره 30 ساله آتی استفاده شد. برای مدلسازی عملکرد و مراحل فنولوژی نیز از دو مدل AquaCrop و DSSAT در دوره پایه و دوره آتی با لحاظ نمودن سه سناریوی اقلیمی RCP 6/2، 5/4 و 5/8 استفاده شد. نتایج نشان داد کارایی مدل AquaCrop در مقایسه با DSSAT جهت پیشبینی عملکرد بهتر بوده و خطای کمتری دارد؛ به طوری که مقدار ضریب تبیین دادههای مشاهداتی و شبیهسازی شده در دوره پایه با مدل AquaCrop در ایستگاههای کرمانشاه، سنندج و ایلام بهترتیب 86/0، 64/0 و 89/0 و ضریب RMSE بهترتیب 6/198، 6/274 و 0/192 کیلوگرم در هکتار است. در صورتی که در مدل DSSAT مقدار ضریب تبیین بهترتیب 90/0، 11/0 و 82/0 و ضریب RMSE نیز به ترتیب 9/211، 1/288 و 238 کیلوگرم در هکتار است. نتایج کلی نشان میدهد در مدل ریزمقیاسنمایی LarsWG با مدل زراعی AquaCrop و DSSAT کمترین عملکرد برای ایستگاههای کرمانشاه، سنندج و ایلام به ترتیب در سناریوی 5/8، 5/4 و 5/8 و بیشترین عملکرد در سناریوی 6/2، 6/2 و 5/4 بهدست میآید که نشان دهنده کاهش عملکرد در سناریوی افزایش دما و افزایش دیاکسیدکربن است. این در حالی است که در مدل ریزمقیاسنمایی SDSM بیشترین عملکرد گندم دیم عمدتاً در سناریوهای 5/4 و 5/8 بوده و کمترین عملکرد در سناریوی 6/2 خواهد بود که با نتایج مدل LarsWG متفاوت است. با توجه به این نتایج میتوان بیان کرد نوع مدل ریزمقیاسنمایی و مدل زراعی میتواند در نتایج بهدست آمده موثر باشد.