بررسی تغییرات عملکرد و طول مراحل فنولوژی گندم دیم تحت سناریوی RCP با استفاده از دو مدل DSSAT و AquaCrop در غرب ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری هواشناسی کشاورزی، گروه علوم زمین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران،ایران

2 دانشیار هواشناسی کشاورزی، گروه علوم زمین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران

3 دانشیار هواشناسی، گروه علوم زمین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران

4 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22059/ijswr.2021.321307.668925
چکیده

تاثیر تغییر اقلیم به عنوان مهمترین عامل موثر بر کشاورزی و به­خصوص کشت دیم، مدیریت این منابع را در آینده با چالش همراه ساخته است. این مطالعه تلاش دارد تاثیر تغییر اقلیم را بر مقدار عملکرد و طول مراحل فنولوژی گندم دیم در غرب ایران مورد بررسی قرار دهد. به این منظور از دو مدل ریزمقیاس­نمایی SDSM و LarsWG برای شبیه­سازی اقلیم در دوره 30 ساله آتی استفاده شد. برای مدلسازی عملکرد و مراحل فنولوژی نیز از دو مدل AquaCrop و DSSAT در دوره پایه و دوره آتی با لحاظ نمودن سه سناریوی اقلیمی RCP 6/2، 5/4 و 5/8 استفاده شد. نتایج نشان داد کارایی مدل AquaCrop در مقایسه با DSSAT جهت پیش­بینی عملکرد بهتر بوده و خطای کمتری دارد؛ به طوری که مقدار ضریب تبیین داده­های مشاهداتی و شبیه­سازی شده در دوره پایه با مدل AquaCrop در ایستگاه­های کرمانشاه، سنندج و ایلام به­ترتیب 86/0، 64/0 و 89/0 و ضریب RMSE  به­ترتیب 6/198، 6/274 و 0/192 کیلوگرم در هکتار است. در صورتی که در مدل DSSAT مقدار ضریب تبیین به­ترتیب 90/0، 11/0 و 82/0 و ضریب RMSE نیز به ترتیب 9/211، 1/288 و 238 کیلوگرم در هکتار است. نتایج کلی نشان می­دهد در مدل ریزمقیاس­نمایی LarsWG با مدل زراعی AquaCrop و DSSAT کمترین عملکرد برای ایستگاه­های کرمانشاه، سنندج و ایلام به ترتیب در سناریوی 5/8، 5/4 و 5/8 و بیشترین عملکرد در سناریوی 6/2، 6/2 و 5/4 به­دست می­آید که نشان دهنده کاهش عملکرد در سناریوی افزایش دما و افزایش دی­اکسیدکربن است. این در حالی است که در مدل ریزمقیاس­نمایی SDSM بیشترین عملکرد گندم دیم عمدتاً در سناریوهای 5/4 و 5/8 بوده و کمترین عملکرد در سناریوی 6/2 خواهد بود که با نتایج مدل LarsWG متفاوت است. با توجه به این نتایج می­توان بیان کرد نوع مدل ریزمقیاس­نمایی و مدل زراعی می­تواند در نتایج به­دست آمده موثر باشد.