ارتقای آموزش ادبیات منظوم فارسی برای غیرفارسی‌زبانان: ارزشیابی جامع مواد آموزشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران.

2 دانش‌آموخته آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران.

3 دانشیار آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران (نویسنده مسئول)

doi
10.22075/jlrs.2024.32262.2369
چکیده

ارزشیابی کتاب درسی با در نظر گرفتن نیازها و اهداف یادگیری و یاددهی، نقشی کلیدی در بهبود فرآیند آموزش ایفا می‌کند. علاوه بر این، اطلاعات ارزشمندی برای برنامه‌ریزی و مدیریت فعالیت‌های کلاسی ارائه می‌دهد. به نظر می‌رسد که برای آموزش ادبیات فارسی به دانشجویان غیرایرانی، نیاز مبرمی به منابع آموزشی بر پایه‌های دانش آموزش‌کاوی ادبیات وجود دارد. این پژوهش می‌کوشد به ارزیابی پیش‌نگرانۀ کتابی که برای دانشجویان خارجی و بر پایۀ اصول آموزش ادبیات طراحی شده ‌است، تحت عنوان کتاب‌های ‌آموزش ادبیات منظوم فارسی (سطح میانی) از مجموعۀ فارسی‌نامه، از نگاه مدرسانِ ادبیات فارسی بپردازد. ابزار پژوهش، پرسش‌نامۀ ساختة محقق‌ با 12 بخش اصلی و 60 گویه است. پس از فرایند روایی‌سنجی و پایایی‌سنجی پرسش‌نامه، درمجموع، 29 نفر از مدرسان زبان و ادبیات فارسی شرکت کردند که از این تعداد 18 نفر زن و 11 نفر مرد بودند. این مدرسان با میانگین 5 سال تجربه تدریس، در رده ‌سنی 25 تا 45 سال قرار داشتند. نتایج کلی حاصل از تحلیل داده‌ها از ارزیابی این درس‌نامه نشان می‌دهد که این درس‌نامه برای آموزش ادبیات فارسی به غیرفارسی‌زبانان از دیدگاه مدرسان تأثیر مثبتی دارد. همچنین، نتایج نشان می‌دهد که بخش آموزش ویژۀ ادبیات، مطلوب‌ترین بخش از 12 بخش ارزیابی است و بخش مهارت‌های شنیداری، گفتاری، خوانداری و نوشتاری نیز در بالاترین رتبه قرار دارد. نتایج این پژوهش، به پیشرفت گفتمان در حوزه آموزش کمک می‌کند و با افزایش آگاهی‌ها از ظرفیت‌های مثبت و کاستی‌های این منبع آموزشی، برای نویسندگان این فرصت را فراهم می‌آورد که به نگارش مواد آموزشی با رویکرد مناسب‌تر و علمی‌تر بپردازند.