اثر شدت تخریب پوشش گیاهی چوبی بر شاخصهای سلامت خاک سطحی منطقه خانیکان نوشهر
نویسندگان
1 گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس
2 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس
3 شهرداری نوشهر
doi
10.22059/ijswr.2021.327547.669032چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر شدتهای مختلف تخریب (کم، متوسط و زیاد) رویشگاه بر ویژگیهای زیستی خاک، بهعنوان شاخصهای اصلی سلامت خاک، در جنگل خانیکان نوشهر انجام شد. بدین منظور از هر یک از شدتهای مختلف تخریب، 12 نمونه خاک سطحی (عمق 10-0 سانتیمتری) به آزمایشگاه انتقال داده شد. همچنین، بهمنظور سنجش لایهبندی ماده آلی، نمونههای خاک علاوه بر عمق 10-0 سانتیمتری از عمق 20-10 سانتیمتری هم گرفته شد. بهمنظور بررسی وجود و یا عدم وجود تفاوت آماری معنیدار مشخصههای مورد مطالعه در شدتهای مختلف تخریب رویشگاه از آزمون تجزیه واریانس یکطرفه در قالب طرح کاملاً تصادفی و برای بررسی روابط چندگانه از تجزیه به مؤلفههای اصلی استفاده شد. مطابق با نتایج، بیشترین زیتودههای درشتریشه و ریزریشه، تعداد و زیتودههای کرمهای خاکی اپیژئیکها و آنسئیکها، تعداد و زیتوده کل کرمهای خاکی، جمعیت کنهها، پادمانها، نماتدها، پروتوزوئرها، باکتریها و قارچها، زیتودههای میکروبی نیتروژن و فسفر و فعالیت آنزیمهای (اورهآز، اسید فسفاتاز، آریلسولفاتاز و اینورتاز) خاک در رویشگاههایی با شدت تخریب کم مشاهده شد. تعداد و زیتوده اندوژئیکها تفاوت آماری معنیداری را در بومسامانههای مورد مطالعه نشان ندادهاند، در حالی که رویشگاههایی با شدتهای تخریب کم و متوسط دارای بیشترین مقادیر تنفس پایه، تنفس برانگیخته و زیتوده میکروبی کربن خاک بودهاند. نتایج تجزیه به مؤلفههای اصلی حاکی از آنست که شاخصهای حاصلخیزی (نسبت کربن به نیتروژن و فسفر قابل جذب، کلسیم و منیزیم قابل جذب، پتاسیم قابل جذب) و محتوی رس خاک به ترتیب بیشترین تاٌثیر را بر شاخصهای زیستی خاک داشتهاند که تحت تاٌثیر مدیریت رویشگاه میباشند.