روند یابی سیل با استفاده از روش ماسکینگام خطی چندبازهای و الگوریتم شکارچیان دریایی
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
doi
10.22059/ijswr.2021.329243.669051چکیده
روندیابی سیل یکی از موضوعات مهم و اساسی در مدیریت سامانههای منابع آب و مهندسی کنترل سیل میباشد. مدل ماسکینگام از معروفترین و پرکاربردترین روشهای روندیابی هیدرولوژیکی است. روش ماسکینگام خطی، علاوه بر اینکه از دقت مناسبی برخوردار است، نسبت به روشهای هیدرولیکی و روشهای ماسکینگام غیرخطی سادهتر و کم هزینهتر است. در این تحقیق روش ماسکینگام خطی چندبازهای با ملحوظ داشتن دبی جانبی به منظور افزایش دقت و کارایی محاسبات روش معمول ماسکینگام، معرفی و ارائه شده است. در این روش، رودخانه مورد بررسی به چند بازه کوچکتر تقسیم شده و سپس روندیابی ماسکینگام به صورت مجزا و پیدرپی روی هر یک از بازهها به گونهای اجرا شد که هیدروگراف سیل ورودی در هر بازه همان هیدروگراف سیل خروجی حاصل از محاسبات ماسکینگام در بازه قبلی باشد. در این تحقیق علاوه بر متغیرهای و بهعنوان پارامترهای تصمیم، متغییر تحت عنوان ضریب دبی جانبی و متغیر ، بهعنوان تعداد بازههای تقسیمبندی، نیز در نظر گرفته شد که برای تعیین مقادیر بهینه آنها، الگوریتم بهینهسازی شکارچیان دریایی مورد استفاده قرار گرفت. بهکارگیری روش مذکور، به ترتیب کاهش 70 و 73 درصدی مجموع مربع انحرافات () بین جریانهای خروجی مشاهده شده و محاسبه شده سیلهای Wilson و رودخانه Wye را نسبت به حالت تک بازهای به همراه داشته است، که حاکی از دقت بالای ماسکینگام چندبازهای نسبت به نوع تک بازهای است. علاوه براین روش ماسکینگام چند بازهای بر روی سه واقعه سیلاب رودخانه کارون مورد ارزیابی قرار گرفت، که معیارهای ارزیابی محاسبه شده همه نشان از دقت بسیار بالای روش مذکور و الگوریتم شکارچیان دریایی دارد.
