ارائه الگوی ساختاری تفسیری عوامل مقصدمحور موثر بر جذب و ماندگاری گردشگران (مطالعه موردی: شهر مشهد)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، مدیریت صنعتی، گروه مدیریت صنعتی، موسسه آموزش عالی بینالو مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری، رشته بازرگانی گرایش بازاریابی، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه مازندران، بابلسر،‌ ایران

3 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بین‏المللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران

doi
10.22054/tms.2021.36648.2212
چکیده

امروز گردشگری از اهمیت بالایی در اقتصاد جهانی برخوردار بوده و از منابع مهم درآمدهای ارزی کشورها و برون‏رفت از مشکلات اقتصادی در صحنه‏های بین‏المللی، ملی، منطقه‏ای، ناحیه‏ای و محلی است. کلان‏شهر مشهد، به دلیل وجود بارگاه مقدس امام رضا (ع) و دارا بودن جاذبه‏های متنوع دیگر،‌ پتانسیل و ظرفیت قابل‌توجهی در جذب گردشگران دارد. ازآنجایی‌که برنامه‏ریزی و ارزیابی صنعت گردشگری، مهم‌ترین بخش از فعالیت‏های گردشـگری اسـت و بسیاری از محققین معتقدند میزان اثرات مثبت گردشگری بر جوامع به طول اقامت گردشگران وابسته است؛ بنابراین هدف اصلی پژوهش حاضر سطح‏بندی عوامل مقصدمحور مؤثر بر جذب و ماندگاری گردشگر در شهر مشهد و ارائه الگوی ساختاری تفسیری و خوشه‏بندی این عوامل به‌منظور کمک به متولیان صنعت گردشگری در این کلان‏شهر در جهت برنامه‏ریزی مطلوب‏تر است. به‌منظور دستیابی به این هدف از رویکرد کیفی بهره گرفته شده است. بدین ترتیب که نظرات خبرگان در ارتباط با سطح‏بندی عواملی که می‏توانند بر جذب و ماندگاری گردشگران در شهر مشهد مؤثر باشند، طی مصاحبه‏های نیمه ساختار‏یافته و همچنین توزیع پرسشنامه جمع‏آوری شده و پس از تجزیه‌وتحلیل داده‏های حاصل و دستیابی به اشباع نظری، الگوی تعاملات عوامل حاصل با روش مدل‏سازی ساختاری تفسیری و خوشه‏بندی آن‌ها نیز با روش MICMAC انجام پذیرفت. نتایج نشان می‏دهد که عوامل «قانونی و دولتی» و «مدیریتی» به‌عنوان عوامل محرک تأثیر فراوانی بر عوامل «رفاهی»، «زیرساختی»، «اقتصادی»، «فرهنگی اجتماعی» و «بازاریابی» به‌عنوان عوامل پیوندی دارند.