فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعة زبان‏ها و گویش‏های ایران ضرورتی انکارناپذیر است؛ زیرا در زمرة ارزشمندترین میراث ناملموس کشور قرار دارند. از سوی دیگر، کاربست نظریه‏های متأخر زبان‏شناختی در چارچوب‏های نظری که کمتر پایه و اساس گویش‏پژوهی قرار گرفته‏اند نیز ضروری است؛ زیرا گویش‏پژوهی را روزآمد و نگاه به زبان‏ها و گویش‏ها را نو می‏سازد. جستار حاضر نیز با التفات به همین ضرورت‏ها شکل گرفته است. این پژوهش کوششی است برای مقایسه و تحلیل ساخت‌های اصطلاحی در گویش شوشتری بر اساس دستور ساختی گلدبرگ (1995 و 2006) و ساخت‌های صوری- جوهری فیلمور و همکاران (1988). این جستار در پی یافتن پاسخ این پرسش‌ است که هر یک از ساخت‌های (ثابت و نسبتاً ثابت) دسته‌بندی گلدبرگ با کدام ساخت‌ها (صوری یا جوهری) در طبقه‌بندی فیلمور تناظر دارند. انتظار می‌رفته است که گروه‏بندی گلدبرگ با تقسیم‏بندی فیلمور تناظر داشته باشد؛ اما عدم تناظر دیده‏شده، مبنای شکل‏گیری این جستار قرار گرفته است. گردآوری داده‌ها به دو شیوة میدانی و کتابخانه‌ای انجام شده و داده‌های زبانی از گویشوران بومی گویش شوشتری و فرهنگ «واژه‌نامه‌ای از گویش شوشتری» (نیرومند: 1356) و همچنین، فرهنگ «گویش شوشتری» (فاضلی: 1383) گردآوری شده است. در این تحقیق ابتدا اصطلاحات گویش شوشتری براساس طبقه‌بندی گلدبرگ (1995 و 2006) ‌و نیز ساخت‌های صوری و جوهری فیلمور و همکاران (1988) توصیف و سپس تحلیل می‌شوند. در ادامه، مقایسه‌ای تحلیلی از ساخت‌های (ثابت و نسبتاً ثابت) گلدبرگ با ساخت‌های (صوری و جوهری) فیلمور ارائه می‏شود تا بتوان به گروه‌بندی و تناظری میان آنها به‌منظور تجمیع دسته‏بندی‏ها دست یافت. بررسی‌ اصطلاحات شوشتری نشان داده‌اند که الزاماً نمی‌توان به تناظر یادشده قائل شد؛ زیرا در برخی موارد ساخت‌های نسبتاً ثابت با اصطلاحات جوهری متناظر هستند. این مشاهدات به‌صورت مستدل در جستار حاضر طرح خواهند شد و درنهایت اصطلاحات شوشتری بر اساس تقسیم‌بندی‌های گلدبرگ و فیلمور مجدداً گروه‌بندی خواهند شد. نتایج این پژوهش را می‏توان در تدوین دستور زبان‏های ایرانی و آموزش آن‏ها و همچنین در نگارش واژه‏نامه‏های دوزبانه برای گویش‏ها و نیز نگارش فرهنگ‏های نوین اصطلاحات شوشتری به کار بست.