عوامل طنزآفرین و انواع اصلی طنز

نویسندگان

1 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22075/jlrs.2023.30392.2271
چکیده

سلیقة یکسانی در دسته‌بندی انواع و گونه‌های طنز وجود ندارد. گاهی آن را براساس موضوع دسته‌بندی می‌کنند که چندان کمکی به شناخت گونه‌های هنری و اصلی طنز نمی‌کند. گاهی نیز شیوه‌های طنزآفرین و انواع اصلی طنز را با یک‌دیگر ترکیب می‌کنند که نشانة ناشی‌گری و فقدان اشراف بر جوانب موضوع است‌. درست‌ترین شیوة دسته‌بندی، آن است که ابتدا عوامل طنزآفرین را تعیین کنیم، سپس به دسته‌بندی اصلی‌ترین انواع طنز بپردازیم و در آخر نیز با تحقیقی دقیق‌تر، شگردهای طنزآفرینی را که از آمار پرشماری برخوردار است، مشخص کنیم و هرکدام از آن‌ها را جزءبه‌جزء در زیرمجموعة آن گونه‌های اصلی قرار دهیم. در این تحقیق، چهار عامل طنزآفرین معرفی شده است که همة انواع طنزها، خنده‌انگیزی خود را وامدار آن‌ها هستند: آشنایی‌زدایی، اجتماع نقیضین، اغراق و افراط و شبیه‌سازی. همة انواع طنزهایی که به‌وسیلة این عوامل چهارگانه پدید می‌آیند، می‌‌توانند به هفت دسته تقسیم شوند: طنز رفتاری، زبانی، ادبی، داستانی، نمایشی، تصویری و تحلیلی.