تأثیر محلول‌پاشی عناصر روی و فسفر بر صفات ریخت‌شناسی، عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم برنج (هاشمی و شیرودی)

نویسندگان

1 عضو هیات علمی موسسه تحقیقات برنج کشور

2 استادیار موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

3 موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل، ایران

4 استادیار، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

5 دانشیار پژوهشی/ موسسه تحقیقات برنج کشور

doi
10.22059/ijswr.2021.313450.668799
چکیده

فسفر دومین عنصر پرمصرف و روی مهم‌ترین عنصر کم‌‌مصرف می‌باشند که اثرات ناشی از کمبود آن‌ها گسترده‌ترین ناهنجاری‌های تغذیه‌ای را در اراضی شالیزاری جهان ایجاد می‌کنند. به‌منظور بررسی تأثیر محلول‌پاشی عناصر روی و فسفر بر صفات ریخت‌شناسی (مورفولوژیک)، عملکرد و اجزای عملکرد برنج ارقام هاشمی (محلی) و شیرودی (اصلاح‌شده)، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل با سه فاکتور شامل روی، فسفر (هرکدام در سه سطح و فاکتور رقم (در دو سطح)) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در طی دو سال زراعی 1397-1396در مزرعه پژوهشی معاونت مؤسسه تحقیقات برنج کشور –آمل انجام گردید. نتایج نشان داد بالاترین میزان و درصد افزایش صفات نسبت به شاهد در اثر محلول‌پاشی با روی و فسفر پنج در هزار در مراحل شروع آبستنی و رسیدگی دانه عبارت‌اند از: 88/14 و 6 درصدی طول و 2/9 و 2/10 درصدی عرض برگ پرچم، عملکرد دانه در رقم هاشمی و شیرودی به ترتیب 4020 (5/17درصد) و 6571 (9 درصد) کیلوگرم در هکتار، عملکرد زیست‌توده 9884 و 12640 کیلوگرم در هکتار (به ترتیب 16 و 20 درصد) و شاخص برداشت 45 و 54 درصد (به ترتیب 8 و 20 درصد) به ثبت رسید. همچنین بالاترین میزان دانه پر در رقم هاشمی و شیرودی به ترتیب 114(10 درصد) و 156 (6 درصد) و کمترین تعداد دانه پوک نیز به ترتیب با 5 (10) و 14(40) عدد مربوط به تیمار محلول‍پاشی با روی در مرحله رسیدگی دانه است. به نظر می‌رسد محلول‌پاشی با روی و فسفر پنج در هزار در مراحل شروع آبستنی و در رسیدگی دانه می‌تواند راهکاری مفیدی برای ارتقای کمی و کیفی عملکرد برنج ارقام موردبررسی باشد.