فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آلودگی رودخانه­ها به باکتری­های مقاوم به آنتی­بیوتیک، سبب پخش این باکتری­ها در محیط و ورود آن­ها به زنجیره غذایی می­شود که تهدیدی جدی برای سلامت عمومی است. هدف این پژوهش، بررسی حضور کلی­فرم­های مقاوم به آنتی­بیوتیک در رودخانه زرجوب بود. برای بررسی نقش منابع آلودگی از آب رودخانه، در سه نقطه ورودی، وسط و خروجی شهر رشت در ماه­های مرداد و بهمن 1398 نمونه­برداری شد. شمارش کلی­فرم­ها در محیط کشت ائوزین-متیلن بلو آگار دارای µg mL-1 100 آنتی­بیوتیک و به روش پلیت کانت انجام شد. در این پژوهش، از آنتی­بیوتیک­های سفالکسین، جنتامایسین، داکسی­سایکلین و سیپروفلوکساسین استفاده شد. مقاومت ایشریشیا کولای (E. coli) به عنوان باکتری شاخص به آنتی­بیوتیک­ها بر اساس روش کربی-بائر مورد آزمایش قرار گرفت و قطر ناحیه بازدارندگی (ZOI) اندازه­گیری شد. بیشترین تعداد کلی­فرم­های مقاوم در برابر آنتی­بیوتیک سیپروفلوکساسین در نمونه مرداد ماه (CFU mL-1 Log 66/6) و کمترین تعداد آن­ها در برابر جنتامایسین و در نمونه بهمن ماه (CFU mL-1 Log 44/3) به دست آمد. همچنین بالاترین تعداد کلی­فرم­های مقاوم در برابر آنتی­بیوتیک­ها در نقطه نمونه­برداری وسط شهر و در مرداد ماه به دست آمد. روند تغییر کلی­فرم­های مقاوم به آنتی­بیوتیک­ها نشان داد که در بهمن ماه با عبور رودخانه از شهر، تعداد آن­ها افزایش یافت اما در مرداد ماه در وسط شهر بیشتر از دو جایگاه دیگر بود. بررسی ZOI باکتری E. coli نشان داد که این باکتری در هر سه جایگاه نمونه­برداری در برابر همه آنتی­بیوتیک­ها بجز داکسی­سایکلین و در هر دو ماه نمونه­برداری به سفالکسین مقاوم بود. در کل، 35 درصد کلی­فرم­های رودخانه زرجوب به سیپروفلوکساسین و باکتری شاخصE. coli جدا شده از آب رودخانه (در هر سه نقطه و دو ماه نمونه­برداری) به سفالکسین مقاوم بودند. بنابراین مصرف آب رودخانه زرجوب در پایین­دست در کشاورزی و آبزی پروروی به ویژه در فصل گرم سال مناسب نیست.