تحلیل گفتمان آیه تبلیغ در خطبه غدیر به روش عملیاتی تحلیل گفتمان پدام
نویسندگان
1 استاد دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
2 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، مشهد، ایران.
3 کارشناس ارشد علوم قرآنی، دانشکده تربیت مدرس قرآن، مشهد، ایران.
doi
10.30497/quran.2020.2713چکیده
چکیده خطبهی غدیر از مهمترین خطابههای پیامبر اکرم (ص) است که به عنوان یک گفتمان ولایی در عرصهی اجتماعی آن روز مطرح شد؛ به دلیل عجین بودن روح و جان نبیاکرم(ص) با قرآن کریم، این خطبه به شدّت تحت تأثیر قرآن کریم قرار دارد. آیه 67 سوره مائده معروف به آیه تبلیغ در صدر این آیات، با اتفاق نظر شیعه و اکثر اهل سنت در اختصاص به جریان غدیر از مهمترین آیاتِ خطبه به شمار میآید. لذا تحلیلگفتمان به مثابه یک روش جدید که به کشف معنای متن و لایههای زیرین آن میپردازد، در بررسی این آیه حائز اهمیّت است. در این پروژه با استفاده از روش عملیاتی تحلیل گفتمان پدام (PDAM) که بر مبنای بینش اسلامی طراحی شده، آیه تبلیغ در پنج فضای ساختاری، معنایی، ارتباطی، گفتمانی و فراگفتمانی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت و محورهای اساسی آن مشخص شد و نیز تبیین گشت که این گفتمان در مقابل گفتمان منافقان، ولایت را انتصاب الهی میداند و ولایت به عنوان دال مرکزیِ این گفتمان بیانگر این نکته است که رسالت عظیم رسول اکرم(ص) و دین اسلام جریانی ولایت محور است نه شریعت محور لذا با پایان عمر شریف نبیاکرم(ص) پایان نمیپذیرد.
