بررسی تکرار در کردی کرمانشاهی بر اساس نظریۀ دوگان‌سازی صرفی

نویسندگان

1 دانش آموختة دکتری زبانشناسی همگانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران (نویسنده مسئول)

2 دانش آموختة دکتری زبانشناسی همگانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

doi
10.22075/jlrs.2023.30548.2277
چکیده

تکرار هم فرایندی صرفی و هم واجی است که می­ تواند از تکرار عناصر معنا­دار و  بی­ معنا ساخته شود. از این حیث تکرار به موضوعی چالش ­برانگیز در مباحث زبان‌شناسی تبدیل شده­است. دوگان­ساخت­ها در کردی کرمانشاهی تعداد قابل‌توجهی دارند که بررسی آن­ها در شناختِ بیشترِ ماهیتِ تکرار سودمند است. این کلمات در مقوله ­ها و نقش­ های مختلفی چون نام­آوا، ادات، قید، صفت، فعل و... ظاهر می­ شوند. در این پژوهش در حدود 180 کلمۀ تکرار کردی کرمانشاهی از منابع مکتوب و نیز گفتار گویشوران به دست آمد و براساس نظرات اینکلاس و زول (2005) مورد بررسی قرار گرفت. الگوهای تکرار در این گویش، در هفت گروه متفاوت به‌صورت یک پیوستار نمایش داده شده­اند. این الگوها عبارتند از: دوگان­ساخت­هایی با صرفاً شباهت واجی دختران، شباهت واجی / معنایی و اصطلاحی دختران، ادات، ناقص پسوندی ، ناقص پیشوندی، نام­آوا و تکرار کامل. روش انجام این پژوهش توصیفی‌ - تحلیلی بوده ­است و هدف این بود که نشان دهیم نظریۀ دوگان­سازی صرفی تا چه حد می­تواند در تبیین دوگان­ساخت­های کردی کرمانشاهی کارایی داشته ­باشد. نتایج بررسی نشان می­دهد که با استفاده از مفهوم ساخت در این نظریه، دوگان­ ساخت­های با معنای اصطلاحی هم قابل‌بررسی هستند؛ اما برای مواردی که دوگان­ساخت از اجزای بی­ معنا تشکیل شده ­باشد، این نظریه نیاز به بازبینی دارد .