اثر آبیاری با پساب تصفیه‌شده مغناطیسی بر خصوصیات شیمیایی و فلزات سنگین خاک

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زارعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

2 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زارعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

3 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2021.325136.668990
چکیده

با توجه با افزایش روزافزون جمعیت و محدودیت منابع غذایی، سهم دسترسی به منابع آب و خاک مطلوب کشاورزی رو به کاهش بوده و بشر را با چالش بزرگ امنیت غذایی و بحران­های منطقه­ای و بین­المللی روبه­رو کرده است. سمیت فلزات سنگین در گیاهان سبب بروز اختلالاتی در گیاه شده که در نهایت ممکن است سبب کاهش رشد گیاه گردد. یکی از روش­هایی که می­توان برای اصلاح خاک استفاده نمود، کاربرد آب مغناطیسی است. در این پژوهش به بررسی تأثیر استفاده از پساب تصفیه‌شده مغناطیسی بر خصوصیات شیمیایی و ردیابی فلزات سنگین خاک پرداخته شد. بدین منظور، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1399 در شهرستان بابلسر انجام شد. تیمارها شامل آبیاری با آب چاه (W1)، آبیاری با اختلاط 25 درصد پساب و 75 درصد آب چاه (W2)، آبیاری با اختلاط 50 درصد پساب و 50 درصد آب چاه (W3)، آبیاری با اختلاط 75 درصد پساب و 25 درصد آب چاه (W4)، آبیاری با 100 درصد پساب (W5) در شرایط اعمال میدان مغناطیسی (I1) و بدون میدان مغناطیسی (I2) بود. نتایج نشان داد که اثر نوع آبیاری و اختلاط آب و پساب بر هدایت الکتریکی، املاح و فلزات سنگین خاک در عمق­های مختلف در سطح احتمال 1 درصد معنی­دار شد. به طور متوسط، آبیاری با آب مغناطیسی باعث کاهش 43/30 درصدی هدایت الکتریکی، کاهش 25/35 درصدی سرب و کاهش 11/56 درصدی مدار کادمیوم در پروفیل خاک شد. در تیمارهای با درصد اختلاط بیشتر پساب، مقدار املاح در عمق­های مختلف خاک افزایش یافت که به دلیل مقادیر بیشتر عناصر به ویژه فلزات سنگین موجود در پساب مورد استفاده بود. بنابراین با استفاده از فن­آوری مغناطیسی می­توان برای کاهش املاح و فلزات سنگین خاک، شرایط را برای کشت بهتر از لحاظ کاهش سمیت گیاهان به جذب فلزات سنگین مهیا نمود.